Research indexJournal article
گونهشناسی کثرت نفوس انسانی در سه مرحلۀ قبل، حین، و بعد از تعلق به بدن از دیدگاه صدرالمتألهین
وفائیان
فلسفه و کلام اسلامی20 Mar 2016Open access
NobleIDark:/48914/w1/20260515/7EA6F77DDOI10.22059/jitp.2016.58375
گونهشناسی کثرت نفوس انسانی در سه مرحلۀ قبل، حین، و بعد از تعلق به بدن از دیدگاه صدرالمتألهین
وفائیان · فلسفه و کلام اسلامی · 2016
NobleIDark:/48914/w1/20260515/7EA6F77DDOI10.22059/jitp.2016.58375
Abstract
نفس در دیدگاه صدرالمتألهین دارای «حدوث جسمانی و بقاء روحانی» بوده و از این رو، دارای دو حیثیت «جسمانیت و تعلق به بدن» و «تجرد ذاتی» است. مسئلۀ اصلی پژوهش جاری، شناخت کیفیت و گونۀ کثرت نفوس انسانی، بر اساس دیدگاه صدرالمتألهین و در سه مرحلۀ تکون نفس است. نفس قبل از حدوث و تعلق به بدن، عقل مجرد است. از این رو، کثرت نفوس انسانی قبل از تعلق به بدن، کثرت «نوعی عقلی» است. پس از حدوث، تمام نفوس از حیث ابدان جسمانی، در ذیل «نوع طبیعی» انسان مندرج بوده و دارای تکثری عددی و حسی میباشند. اما پس از کسب ملکات مختلف و بر اساس اتحاد ملکات نفسانی با جوهر نفس، هر نفس از حیث ذات، دارای جوهری متفاوت از جواهر نفوس دیگر شده و نفوس دارای کثرت «نوعی مثالی» و منحصر به فرد میگردند. تعداد کمی از نفوس انسانی نیز که به استکمال کامل رسیده و مبدل به عقل بالفعل گردیدهاند، همانند مبدأ خود، دارای کثرت «نوعی عقلی» میگردند.