Research indexJournal article
واکنش آلعثمان به استقرار نظم شیعی در ایران
احمدی
پژوهشنامه تاریخ تمدن اسلامی20 Feb 2016
NobleIDark:/48914/w1/20260515/985F4FE8DOI10.22059/jhic.2018.250222.653866
واکنش آلعثمان به استقرار نظم شیعی در ایران
احمدی · پژوهشنامه تاریخ تمدن اسلامی · 2016 · Subscription
NobleIDark:/48914/w1/20260515/985F4FE8DOI10.22059/jhic.2018.250222.653866
The full text is at the publisher
You can read the abstract here, or open it at the publisher.
Abstract
تشکیل دولت صفویان شروعی برای استقرار نظم شیعی در ایران بود. استقرار نظم شیعی تحولی شگرف و عظیم بود که بسیاری از مناسبات تثبیت یافته و مستقر پیشین را دگرگون ساخت و مرزبندیهای سیاسی و ایدئولوژیک در جهان اسلام را تغییر داد. نظم شیعی ایرانی نمیتوانست مورد پذیرش دولت عثمانی و نظم سلطانی آن قرار گیرد؛ از اینرو صفویان به عنوان پایهگذاران نظام جدید، برای عثمانیان در جایگاه دیگری و خصم قرار گرفتند. در آغاز قدرتیابی صفویان، دولت عثمانی نگاهی احتیاطآمیز به صفویان داشت، اما به تدریج و پس از چیرگی کامل صفویان بر ایران زمین، هراس بر آلعثمان مستولی شد و سیاست مقابله جویی با صفویان در دستور کار قرار گرفت. در دورۀ سلطان سلیم اول، سیاست مقابلهجویی پایهگذاری شد و شیعهستیزی و تکفیر به سیاست غالب عثمانیها تبدیل گردید. در واقع، واکنش عثمانیها به استقرار نظم شیعی در ایران عهد صفوی، در قالب سیاست تکفیر و شیعهستیزی نمود یافت؛ این سیاست در گفتار سیاسی و کردار نظامی سلاطین عثمانی در قبال صفویان تبلور کامل پیدا کرد.