آزادی مفهومی انتزاعی است که بیشتر با محدودیت‌های آن قابل فهم است. اما پرسش در اینجاست که آیا اساسا در ایده‌الیسم غربی مفهومی فراگیر از آزادی وجود دارد؟ این مقاله برای بررسی این مسئله چند برش مفهومی در قطب‌های ایده‌آلیسم غربی ایجاد کرده است. بر این مبنا، آزادی در چارچوب فلسفه سقراطیان زمینه‌ای جز فضیلت‌مآبی نداشت. سپس در دوره جدید به امنیت و مالکیت تقلیل یافت. این مقاله ضمن تحلیل گفتمانی آزادی، نشان می‌دهد که چرا و چگونه مفهوم آزادی در خاستگاه نهضت‌های قدیم، میانه‌ و جدید آن، مفهومی زمینه‌ای و فلسفی دارد. لذا اساسا نگرش واحد و بلامنازع به آزادی در ایده‌آلیسم غربی، غیر علمی و غیر تاریخی است. این مقاله روش تحلیلی و مقایسه‌ای را برای پاسخ به چرایی و چگونگی مفهوم گفتمانی آزادی، در دو دوره قدیم و جدید در اندیشه سیاسی غرب را برگزیده است و نشان می‌دهد که چرا و چگونه آزادی در اصل یک مفهوم گفتمانی است و یا حداقل تعلقی خاص به جامعه خاص خود دارد و ضرورتا به شکل تعمیم یافته قابل مقایسه نیست.