Research indexJournal article
کارکرد تفسیری بینامتنیت نهجالبلاغه با قرآن بر اساس نظریۀ ژرار ژنت
نفیسی, افسردیر
فصلنامه پژوهشنامه نهج البلاغه22 Nov 2018
NobleIDark:/48914/w1/20260515/5ABE665EDOI10.22084/nahj.2018.15334.1981
کارکرد تفسیری بینامتنیت نهجالبلاغه با قرآن بر اساس نظریۀ ژرار ژنت
نفیسی, افسردیر · فصلنامه پژوهشنامه نهج البلاغه · 2018 · Subscription
NobleIDark:/48914/w1/20260515/5ABE665EDOI10.22084/nahj.2018.15334.1981
The full text is at the publisher
You can read the abstract here, or open it at the publisher.
Abstract
بینامتنیت ازجمله مباحث نوین در حوزة مطالعات ادبی است که به بررسی روابط بین دو متن میپردازد. نظریهپردازان مختلف با خاستگاهها و تحلیلهای متفاوتی به تبیین این روش پرداختهاند. ژنت از نامدارترین نظریهپردازان متأخر در این زمینه است که به تفصیل به طبقهبندی انواع روابط بینامتنی و تحلیل چگونگی آن پرداخته است. از بین متون دینی، ارتباط نهجالبلاغه با قرآن، بهویژه با توجه به اینکه امام علی(ع) به عنوان قرآن ناطق شناختته شدهاند و بر معیت ایشان با قرآن تأکید شده است، همواره مورد عنایت شارحان نهجالبلاغه بوده است. استفاده از روش بینامتنیت در تحلیل این رابطه، نهتنها به تعمیق فهم ما هم از قرآن و هم از نهجالبلاغه کمک میرساند، افزون بر آن به استانداردسازی روش بررسی آن نیز کمک میکند. در این نوشتار از روش بینامتنی، ژنت بهره گرفته شده است. در این روش و بر در روابط بینامتنی حضور متن اول در متن دوم در بیشتر موارد با تغییر و دگرگونیهایی همراه است. مطالعه این تغییرها در حوزة تفسیر و فهم قرآن راهگشا است. امام علی(ع) با استفادههای صریح و ضمنی خود از آیات قرآن در پارهای مواقع به تفسیر قرآن پرداختهاند. ایشان گاهی اوقات قسمتی از یک آیه را ذکر و معنای یک واژه را جایگزین کردهاند و گاهی اوقات نیز با افزودن عبارتهایی بر واژه قرآنی معنای آن را روشن کردهاند. همین روش برای تبیین گزارهها و مصادیق آیات قرآنی نیز صورت گرفته است.