Research indexJournal article
توسعه یک سامانه تصمیمیار چند معیاره برای تخصیص منابع آب یک حوضه آبریز مطالعه موردی)سامانه انتقال آب مازندران-گلستان(
اسدی, داوری, انصاری and 2 others
تحقیقات آب و خاک ایران22 Dec 2019
NobleIDark:/48914/w1/20260515/303C9F9DDOI10.22059/ijswr.2019.277053.668146
توسعه یک سامانه تصمیمیار چند معیاره برای تخصیص منابع آب یک حوضه آبریز مطالعه موردی)سامانه انتقال آب مازندران-گلستان(
اسدی, داوری, انصاری and 2 others · تحقیقات آب و خاک ایران · 2019 · Subscription
NobleIDark:/48914/w1/20260515/303C9F9DDOI10.22059/ijswr.2019.277053.668146
The full text is at the publisher
You can read the abstract here, or open it at the publisher.
Abstract
مدیریت منابع آب در حوضههای آبریز دارای ابعادی گسترده و پیچیده ای بوده که خصوصا برای تصمیمگیری جهت انتقال آب بین حوضهها همواره با مسائل چالشی مانند اثرات زیستمحیطی، اجتماعی و اقتصادی مواجه است. در این پژوهش سامانه تصمیمیار چندمعیاره جهت تخصیص منابع آب شرب، صنعت و کشاورزی برای انتقال آب از مازندران به گلستان توسعه یافته است. برنامهریزی منابع آب و تعیین آب مازاد قابل انتقال توسط مدل WEAP، تعیین ضرایب معیارهای مختلف اقتصادی، اجتماعی، فنی، منابع آب و زیست محیطی به کمک نرم افزار Expert Choice انجام و ارتباط بین موارد اشاره شده به کمک نرم افزار Excel صورت پذیرفت. سه گزینه انتقال آب شامل گزینه 1) انتقال آب از بالادست اراضی زراعی با انتقال آب مازاد کانال چالوس، گزینه 2) انتقال آب از بالادست اراضی زراعی بدون انتقال آب مازاد کانال چالوس، گزینه 3) انتقال آب از پایین دست اراضی زراعی در کنار دریا تعریف و با کمک ارزیابی چندمعیاره مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که تخصیص 2/82 میلیون مترمکعب برای شرب و 5/10 میلیون مترمکعب برای مصارف کشاورزی با معیارهای اقتصادی، اجتماعی، فنی، منابع آب و زیستمحیطی گزینه بهینه برای انتقال آب از استان مازندران به استان گلستان بوده (گزینه 2) و دارای بیشترین امتیاز در ارزیابی چندمعیاره معادل 33/7 میباشد. مدل تصمیمیار چندمعیاره براساس گزینه منتخب توسعه یافته، بگونهای که امکان بررسی سناریوهای مختلف وجود داشته و میتواند تصمیمگیرندگان و متولیان امر را در خصوص برنامهریزی و تخصیص منابع آب در سطح حوضه یاری نماید. نتایج خروجی مدل نشان داد که در نظر گرفتن شاخصهای اقتصادی به تنهایی نمیتواند منجر به تصمیم درست در چگونگی تخصیص منابع آب و خصوصا انتقال آب از حوضه مبدا به حوضه مقصد باشد و علاوه بر ملاحظات اقتصادی میبایست معیارهای اجتماعی، زیستمحیطی، منابع آب و فنی را با بهرهگیری از ارزیابی چندمعیاره مد نظر قرار داد.