Research indexJournal article
تشکیل پرتفویی از صندوق های قابل معامله با رویکرد ترکیبی خوشه بندی و تجمیع مطلوبیت های تمایزگر
اصل, سینایی, نیسی
فصلنامه علمی پژوهشی اقتصاد مقداری22 May 2021Open access
NobleIDark:/48914/w1/20260515/9434A985DOI10.22055/jqe.2020.32330.2204
تشکیل پرتفویی از صندوق های قابل معامله با رویکرد ترکیبی خوشه بندی و تجمیع مطلوبیت های تمایزگر
اصل, سینایی, نیسی · فصلنامه علمی پژوهشی اقتصاد مقداری · 2021
NobleIDark:/48914/w1/20260515/9434A985DOI10.22055/jqe.2020.32330.2204
Abstract
معرفی: در بسیاری از موارد به منظور انتخاب یک گزینه از بین تعداد محدودی گزینه سرمایهگذاری، لازم است رتبهبندی انجام شود. این رتبهبندی برحسب اولویتها و مزایای هریک بر دیگری که معمولا برحسب شاخصهای خاصی ارائه میگردد، انجام میشود. بدین ترتیب موقعیت هر گزینه سرمایهگذاری نسبت به گزینههای دیگر مشخص شده و تصمیمگیرنده میتواند با اطمینان از برتری هریک نسبت به دیگری انتخاب درست را انجام دهد. از طرفی صندوقهای سرمایهگذاری میتوانند نقش بسزایی در اقبال عمومی به بازار بورس داشته و با اتخاذ سیاستهای مناسب در کاهش تورم، افزایش تولید و رونق اقتصاد ملی نقش اساسی ایفا نمایند. بر این اساس ضمن توجه به نقش مطلوبیت در امر تصمیمگیری و در نظر گرفتن ریسکپذیری سرمایهگذار هدف پژوهش حاضر بکارگیری یک مدل ترکیبی متشکل از روش خوشهبندی و تجمیع مطلوبیتهای تمایزگر به منظور رتبهبندی و تشکیل پرتفویی از صندوقهای قابل معامله است. متدولوژی: این پژوهش از نظر هدف کاربردی، از نظر شیوه گردآوری دادهها توصیفی است و در آن روش تحلیلی-ریاضی بکار برده شده است. از نظر موضوعی در حوزه تحقیق در عملیات و مدیریت مالی قرار میگیرد. دادههای گردآوری شده، به وسیله قابلیت نرمافزار Excell مورد تحلیل قرار گرفته و متغیرهای مورد نظر محاسبه گردیدند. در ادامه بر اساس اطلاعات حاصله و با استفاده از نرمافزار MATLAB تحلیل خوشهای به روش k میانگین انجام گرفته، نهایتا محاسبات روش تجمیع مطلوبیتهای تمایزگر با استفاده از نرمافزارهای Excell و GAMS انجام شده و مدل اولیه حل گردید. یافته ها: در این پژوهش طی فرآیندی پنج مرحلهای، ابتدا صندوقهای سرمایهگذاری قابل معامله جهت رتبهبندی به عنوان مطالعه موردی انتخاب و از بین 32 صندوق قابل معامله (جامعه)، 26 صندوق به عنوان نمونه در دوره زمانی فروردین 1392 تا آذر 1397 در بازار سرمایه ایران در نظر گرفته شد، در مرحله دوم 3 گروه معیار شامل معیارهای عمومی ارزیابی عملکرد (بازده، ریسک و بتای پرتفوی)، معیارهای مدرن (نسبتهای شارپ، ترینر، جنسن و مودیلیانی-میلر) و معیارهای پست مدرن (نسبتهای امگا، سورتینو، کاپا و پتانسیل مطلوب) تئوری پرتفوی بکار رفته در پژوهشهای پیشین برای صندوقهای نمونه محاسبه شدند و با استفاده از شاخصهای مذکور به روش kمیانگین، خوشهبندی انجام گرفت، سپس با توجه به معیارهای تفکیک، بهترین تعداد خوشهها تعیین شد. نتایج روش خوشهبندی، اطلاعات ورودی روش تجمیع مطلوبیتهای تمایزگر بوده و رتبهبندی صندوقها صورت گرفت. پس از حل مدل اولیه، به منظور بهبود نتایج، تحلیل پسبهینگی انجام شد، پس از انجام تحلیل پسبهینگی، وزن شاخصها و مطلوبیت گزینهها تعیین شد. سپس به منظور اعتبارسنجی نتایج، آزمون صحت نتایج طبقهبندی و آزمون خطای طبقهبندی اجرا گردید. نتیجه: نتایج پژوهش حاکی از آن است که چارچوب ترکیبی استفاده شده مناسب بوده و شاخص بازده با وزن 153/0، بیشترین نقش و شاخص نسبت ترینر با وزن 039/0، کمترین نقش را در سبد سرمایهگذاری داشته است، همچنین با توجه به نتایج بدست آمده از صحت طبقهبندی و آزمودن نمونههای آزمون، مشخص شد که دقت مدل 100 درصد است و در نهایت سه صندوق قابل معامله آرمان آتی کوثر، قابل معامله با درآمد ثابت کیان و پارند پایدار سپهر که طبق خوشهبندی k میانگین در خوشه اول قرار گرفته و بر اساس روش تجمیع مطلوبیتهای تمایزگر بیشترین مطلوبیت را داشتهاند، جهت تشکیل پرتفوی انتخاب شدند.