Research indexJournal article
پهنهبندی مکانی کربن منوکسید با روشهای رایج و نوین درونیابی (مطالعه موردی شهر تهران)
هوشنگی, قراخانلو
نشریه مهندسی عمران و محیط زیست دانشگاه تبریز19 Dec 2020
NobleIDark:/48914/w1/20260515/B2C6E785DOI10.22034/jcee.2020.38774.1921
پهنهبندی مکانی کربن منوکسید با روشهای رایج و نوین درونیابی (مطالعه موردی شهر تهران)
هوشنگی, قراخانلو · نشریه مهندسی عمران و محیط زیست دانشگاه تبریز · 2020 · Subscription
NobleIDark:/48914/w1/20260515/B2C6E785DOI10.22034/jcee.2020.38774.1921
The full text is at the publisher
You can read the abstract here, or open it at the publisher.
Abstract
گاز کربن منوکسید (CO) باعث ضایعات عصبی پایدار و مرگومیر در درازمدت میشود. روشهای مختلفی برای درونیابی استفاده شده است که هر کدام مزایا و معایبی دارند. هدف اصلی این تحقیق ارزیابی روشهای پهنهبندی آلودگی گاز CO در شهر تهران میباشد. در این تحقیق روشهای درونیابی رایج (وزندهی معکوس فاصله، تابع پایه شعاعی و کریجینگ (ساده، عادی و عمومی)) و روشهای نوین ارائه شده (شبکه عصبی مصنوعی و فازی تاکاگی-سوگنو با خوشهبندی فازی) در حوزهی آلودگی هوا ارزیابی شدند. بدین منظور دادههای سال 1397 از ایستگاههای سنجش آلودگی هوای شهر تهران (34 ایستگاه) جمعآوری و پس از ارزیابی دادهها، درونیابی CO در ماههای مختلف انجام شد. دقت روشهای مورد بحث با استفاده از خطای جذر میانگین مربعات (RMSE) و میانگین خطای مطلق (MAE) مورد بررسی قرار گرفت.نتایج تحقیق نشان داد خطای درونیابی با روشهای ارزیابی شده، بالا میباشد (حداقل ppm349/0RMSE= و ppm205/0MAE=) که میتواند ناشی از تعداد کم ایستگاههای سنجش آلودگی و عدم پراکندگی مناسب آنها باشد. از بین روشهای موجود، روش فازی تاکاگی-سوگنو در محاسبات 5 ماه، تابع پایه شعاعی و کریجینگ عادی هر کدام در 3 ماه و کریجینگ عمومی در 1 ماه به عنوان روش بهینه انتخاب شدند. دقت روش فازی تاکاگی-سوگنو با وجود بهینگی در 5 ماه، در بقیه ماهها نیز به مقادیر بهینه نزدیک بود. لذا، روش فازی تاکاگی-سوگنو در مدلسازی آلودگی هوا در شرایطی که تعداد دادهها کم باشد و نرمال بودن دادهها تأمین نشود روش مناسبتری میباشد. نتایج این تحقیق میتواند در پهنهبندی مکانی سایر پدیدههای جغرافیایی نیز کاربرد داشته باشد.