Research indexJournal article
بررسی الگوی روایی داستان حمام بنفش صبحی مهتدی براساس نظریة تزوتان تودوروف
عنبران, پورالخاص
10 Mar 2021
NobleIDark:/48914/w1/20260521/D861EEC0DOI10.22126/rp.2021.5641.1244
بررسی الگوی روایی داستان حمام بنفش صبحی مهتدی براساس نظریة تزوتان تودوروف
عنبران, پورالخاص · 2021 · Subscription
NobleIDark:/48914/w1/20260521/D861EEC0DOI10.22126/rp.2021.5641.1244
The full text is at the publisher
You can read the abstract here, or open it at the publisher.
Abstract
روایتشناسی مجموعهای از احکام کلی درباره ژانرهای روایی، نظامهای حاکم بر روایت (داستانگویی) و ساختار پیرنگ است. توجه به ساختار آنها و یافتن ساختاری مشترک و مشابه در این نوع ادبی یکی از پیامدهای ظهور فرمالیسم روسی و نظریات زبانشناسانة فردینان دوسوسور بود. ولادیمیر پراپ، با مطالعة ریختشناسانة قصههای پریان الگوی ساختاری این نوع از قصهها را به دست آورد. اما پس از آن تزوتان تودوروف اصطلاح روایتشناسی را به عنوان علم مطالعة گونة قصه مطرح کرد و براساس آن ساختار داستانهای «دکامرون» را مورد بررسی قرار داد. داستانهای کهن و معاصر فارسی نیز بر اساس ساختار روایی تزوتان تودوروف قابل پژوهش و بررسی است. یکی از این داستانها، حکایت حمام بنفش اثر فضلالله مهتدی است که در این پژوهش سعی بر آن شد براساس الگویی روایی تزوتان تودوروف بررسی شود. نتیجة این بررسی نشان داد که داستان حمام بنفش الگویی مشابه آنچه تودوروف مطرح کرد، دارد. ویژگیها و مختصات هفتگانة الگوی تودوروف دارای نمونههایی در متن داستان است. در ساختار زبانی، داستان بر اساس افعال بهویژه کنشهای قهرمان داستان شکل گرفته است. از دیدگاه نحوی، داستان دارای یک پیرفت اصلی است که سایر پیرفتها در درون آن قرار دارد. نحوة به کارگیری پیرفتها نیز به صورت درونهگیری است اما پیرفتهای سوم تا نهم به صورت زنجیرهای در درون پیرفت اصلی قرار گرفته است. از دیدگاه وجوه روایتی نیز، وجه اخباری بسآمد بیشتری دارد و زمان وقوع افعال و کنشها نیز زمان گذشته است.