Research indexJournal article
اثر حجم نقدینگی بر تورم در ایران با رویکرد مدل پارامتر زمان متغیر
کلاگر, امیری, پورقربان and 1 other
فصلنامه علمی پژوهشی اقتصاد مقداری19 Mar 2021Open access
NobleIDark:/48914/w1/20260515/8C3BA308DOI10.22055/jqe.2021.35882.2297
اثر حجم نقدینگی بر تورم در ایران با رویکرد مدل پارامتر زمان متغیر
کلاگر, امیری, پورقربان and 1 other · فصلنامه علمی پژوهشی اقتصاد مقداری · 2021
NobleIDark:/48914/w1/20260515/8C3BA308DOI10.22055/jqe.2021.35882.2297
Abstract
در زمینه اثرگذاری سیاستهای پولی بر نرخ تورم، تحقیقات زیادی انجام شده که در اغلب آنها شکست ساختاری مورد بررسی قرار نگرفته و از روش رگرسیونی با پارامتر ثابت استفاده کرده و به نتایج متفاوتی رسیدند. لوکاس (۱۹۷۶) معتقد است که هر تغییر در رژیم سیاستی میتواند موجب شکست ساختاری در پویاییهای تورم شود و هر تحلیل سیاستی که این شکستها را لحاظ نکند، طبیعتا اعتبار چندانی نخواهد داشت. بنابراین بررسی این موضوع که حجم نقدینگی تأثیر متفاوتی در طول زمان بر تورم دارد یا خیر، از اهمیت ویژهای برخوردار بوده و استفاده از روشهای جدید مدل رگرسیونی با پارامترهای متغیر در طی زمان میتواند منجر به تحلیلهای سیاستی دقیقتر و در نتیجه اتخاذ تصمیمات اقتصادی درستتر شود.با توجه به اهمیت رابطه بین حجم نقدینگی و نرخ تورم در سیاستگذاری بخش پولی، بررسی این موضوع که حجم نقدینگی تأثیر متفاوتی در طول زمان بر تورم دارد یا خیر، از اهمیت ویژهای برخوردار بوده و استفاده از روشهای جدید مدل رگرسیونی با پارامترهای متغیر در طی زمان، میتواند منجر به تحلیلهای سیاستی دقیقتر و در نتیجه اتخاذ تصمیمات اقتصادی درستتر شود.تحقیق حاضر با استفاده از مدل رگرسیونی با پارامترهای متغیر در طی زمان (TVP) و رهیافت فیلتر کالمن، به بررسی و واکنش نرخ تورم در طی زمان نسبت به متغیرهای تأثیرگذار مانند نرخ تورم دوره قبل، نرخ تورم انتظاری، نرخ تورم وارداتی، شکاف تولید و خصوصا حجم نقدینگی در دوره زمانی مورد مطالعه پرداخته است که بهکارگیری تکنیک پارامتری متغیر در طی زمان از نوآوری این تحقیق محسوب شده و نتایج دقیقتری به ما میدهد. بررسی روند تغییرات نرخ رشد نقدینگی، نرخ تورم و نرخ رشد تولید ناخالص داخلی نشان میدهد که در اغلب سالها نرخ رشد نقدینگی اثر مثبت بر روی نرخ تورم دوره بعد داشته است. ولی در بعضی از سالها علیرغم افزایش نرخ رشد نقدینگی، نرخ تورم دوره بعد کاهش یافته و همچنین در بعضی از سالهای دیگر علیرغم کاهش نرخ رشد نقدینگی، نرخ تورم دوره بعد افزایش یافته است. که میتوان گفت که در کوتاه مدت، تورم در ایران صرفأ یک پدیده پولی نیست. همچنین با توجه به این که در بعضی از سالها نرخ تورم نسبتا بالا بوده ولی در دوره بعد نرخ رشد نقدینگی افزایش یافت و یا در بعضی از سالهای دیگر نرخ رشد تولید ناخالص داخلی نسبتا پایین بوده ولی در دوره بعد نرخ رشد نقدینگی کاهش یافت، میتوان گفت که تغییرات نرخ رشد نقدینگی در ایران متناسب با تغییرات نرخ تورم و نرخ رشد اقتصادی نبوده و این نشان دهنده آن است که سیاستگذاری در بخش پولی نادرست بوده است.در تحقیق حاضر، نتایج حاصل از تخمین مدل رگرسیون با پارامترهای متغیر در طول زمان و بررسی روند ضرایب متغیرهای توضیحی در طول زمان، نشان میدهد که این ضرایب در طول دوره زمانی مورد مطالعه ثابت نبوده و در اثر تکانههای برونزا مانند انقلاب، جنگ، شوکهای قیمتی نفت، سیاستهای اقتصادی اعمال شده، تحولات ساختاری، موضعگیریهای سیاسی بینالمللی و تحریمهای اقتصادی، در طول زمان تغییر کردهاند. یعنی علاوه بر حجم نقدینگی، متغیرهای دیگری مانند نرخ تورم تأخیری، نرخ تورم انتظاری، نرخ تورم وارداتی و شکاف تولید ناخالص داخلی نیز به صورت متغیر در طی زمان بر نرخ تورم اثر میگذارند.