Research indexJournal article
کاربرد استعاره در معرفتشناسی سهروردی
زرگوشی, رضازاده, ضیایی
فلسفه و کلام اسلامی23 Aug 2021Open access
NobleIDark:/48914/w1/20260515/385346C4DOI10.22059/jitp.2021.317819.523257
کاربرد استعاره در معرفتشناسی سهروردی
زرگوشی, رضازاده, ضیایی · فلسفه و کلام اسلامی · 2021
NobleIDark:/48914/w1/20260515/385346C4DOI10.22059/jitp.2021.317819.523257
Abstract
در دیدگاه سنتی، استعاره امری تزیینی و مربوط به زبان ادبی و قابل حذف از زبان علمی و فلسفی است. همچنین مطابق این دیدگاه، مبنای شکلگیری استعاره، شباهت عینی بین دو پدیده است. اما در دیدگاه معاصر نه تنها زبان ادبی بلکه زبان علمی و فلسفی نیز استعاری است و مبنای شکلگیری استعاره علاوه بر شباهتهای عینی، انواع شباهتهای ساختاری غیرعینی و همبستگی در تجربه نیز میتواند باشد. در دیدگاه معاصر، استعاره، انتقال الگوی استنباطی حوزه مبدأ به حوزه مقصد است. مطابق این رویکرد، مفاهیم فلسفی از طریق استعارهها مفهومسازی میشوند. لیکاف و جانسون معتقدند خود ذهن و فرآیندهای ذهنی توسط استعاره مفهومسازی میشوند. در این مقاله نشان داده میشود شیخ اشراق نیز ذهن و کنشهای ذهنی را توسط استعاره ساختاربندی میکند. جنبههای مختلف ادراک در معرفتشناسی سهروردی توسط مفاهیمی مانند دیدن، اشراق، دستکاری اجسام، ساختمان، محاسبه ریاضی و حرکت مفهومسازی میشوند.