فرم شهری نمایانگر ویژگی‌های کالبدی شهر و فرایندهای غیرکالبدی (اقتصادی، اجتماعی و سیاسی) نمود یافته در کالبد است و شبکه معابر یکی از اجزای مهم و پایدار آن محسوب می‌شود. این مقاله درصدد آن است تا با ارائۀ یک چارچوب تحلیلی و معرفی شاخص‌های مناسبی که وجوه مختلفی از الگوهای شبکه معابر را هدف قرار می‌دهند، امکان بازشناسی روش‌مند این الگوها را فراهم آورد و در این فرایند، سه بعد پیکره‌بندی، ترکیب‌بندی و ساخت (که به‌ترتیب با شاخص‌های توپولوژیک، ریخت‌شناسی و متریک متناظراند) را به‌کار گرفته است. نوآوری پژوهش را نیز می‌توان در دو جنبۀ به‌کارگیری رهیافت شبکه در مدلسازی (در مقابل توصیفات کیفی متداول در پژوهش‌های داخلی) و تولید چارچوب تحلیلی با انباشت مجموعه شاخص‌های متفاوت و متناسب با اطلاعات در دسترس، برشمرد. پژوهش پیش‌رو به تحلیل الگوهای شبکه معابر (که به دو دسته‌ی خودسازمان‌یافته و از پیش طراحی شده تقسیم‌بندی می‌شود) در محدوده‌های خودسازمان‌یافته‌ که بدون هیچ طرح از پیش اندیشیده شده‌ای طی زمان به‌وجود آمده‌اند (و‌عموما بی‌نظم، تودرتو و پرپیچ‌و‌خم توصیف می‌شوند) می‌پردازد و ویژگی‌ها و قاعده‌مندی‌های مشترک حاکم بر آن‌ها و وجوه تشابه و تفاوت‌ آن‌ها را ردیابی می‌نماید. به‌کارگیری چارچوب تحلیلی در پانزده محدوده مطالعاتی خودسازمان‌یافته در شهر تهران نشانگر آن است که نه تنها الگوی پیکره‌بندی شبکه معابر در تمامی محدوده‌ها با یکدیگر مشابه و از نوع T-tree است، بلکه تحلیل‌های تری‌پلات انجام شده هم مؤید تشابه الگوی ترکیب‌بندی و ساخت شبکه معابر در این محدوده‌ها علی‌رغم وجود برخی تفاوت‌ها ‌است که از وجود نظمی مشابه اما پیچیده و پنهان در آن‌ها حکایت دارد.