NobleBlocks

Research indexThesis

Η διερεύνηση της σχέσης των εφήβων με το διαδίκτυο και το ζήτημα του εθισμού

Σιδηροπούλου

1 Sep 2014Open access

Abstract

Αντικείμενο της παρούσας διατριβής είναι η διερεύνηση της σχέσης των εφήβων, ηλικίας 12 – 15 ετών, με το διαδίκτυο και τους υπολογιστές, τη θέση που αυτά τα μέσα κατέχουν στη ζωή τους, ανάμεσα σε άλλες δραστηριότητες, υποχρεωτικές (όπως το σχολείο) ή κατ’ επιλογήν (όπως εξωσχολικές και δραστηριότητες ελεύθερου χρόνου) και τις ψυχικές επενδύσεις που οι έφηβοι ενδεχομένως κάνουν σε αυτά τα μέσα, καθώς τα χρησιμοποιούν. Αφορμή της προβληματικής που αναπτύσσεται είναι ο λόγος – επιστημονικός και καθημερινός- σχετικά με το ζήτημα του «εθισμού στο διαδίκτυο» κατά τη διάρκεια της εφηβείας και η διαπίστωση ότι ένα μεγάλο μέρος των θεωριών, που επικεντρώνεται στην προβληματική χρήση του διαδικτύου και των υπολογιστών από τους εφήβους, δεν λαμβάνουν υπόψη τους τόσο τις ιδιαίτερες ανάγκες της εφηβείας, όσο και τις παραμέτρους του σύγχρονου τεχνολογικού πλαισίου μέσα στο οποίο γεννιούνται και μεγαλώνουν οι σημερινοί έφηβοι.Η ψυχική επένδυση της χρήσης διερευνάται στη βάση της θεωρίας του ψυχαναλυτή Donald Winnicott για τα μεταβατικά αντικείμενα και τις ενδιάμεσες περιοχές εμπειρίας, δηλαδή για τα αντικείμενα που από νωρίς στη ζωή και για όλη τη διάρκειά της επενδύονται με ανακουφιστικές ιδιότητες – κυρίως απέναντι στη μοναξιά και τον αποχωρισμό- και για τις περιοχές της εμπειρίας όπου η πραγματικότητα και η φαντασία συνενώνονται για να ανακουφίσουν από ματαιώσεις της ζωής και ενίοτε να καταλήξουν σε δημιουργική εμπειρία.Καθώς ένα από τα βασικά ζητήματα της παρούσας διατριβής είναι η προβληματική χρήση του υπολογιστή και του διαδικτύου από τους εφήβους και λαμβάνοντας υπόψη ότι για να εντοπιστεί η όποια «δυσλειτουργία» είναι απαραίτητο να κατανοηθεί το βάθος και η ψυχική σημασία της ενασχόλησης των εφήβων με τους υπολογιστές και το διαδίκτυο, επιλέχθηκε η μέθοδος των συνεντεύξεων βάθους και η ανάλυση του λόγου των ίδιων των υποκειμένων. Ύστερα, υιοθετούνται ποσοτικές τεχνικές, η ανάλυση κυρίων συνιστωσών και η πολλαπλή ανάλυση αντιστοιχιών, για την διερεύνηση της πιθανής γενίκευσης των ποιοτικών της ευρημάτων, μέσω ειδικού ερωτηματολογίου –που περιλαμβάνει και θέματα από συμβατικές κλίμακες εθισμού- το οποίο κατασκευάστηκε για τους στόχους της έρευνας. Η ποσοτική έρευνα διεξάχθηκε σε αντιπροσωπευτικό δείγμα 522 εφήβων από Γυμνάσια της Αττικής. Τα ευρήματα ανέδειξαν τη σημασία του κυβερνοχώρου και της τεχνολογικά διαμεσολαβημένης εμπειρίας για τους σύγχρονους εφήβους, ως δραστηριότητας πειραματισμού σε μια ηλικιακή περίοδο όπου η συγκρότηση της προσωπικότητας δεν έχει ολοκληρωθεί και συνεπώς, δεν μπορούν να ισχύσουν διαγνωστικά κριτήρια παθολογίας εθισμού. Το διαδίκτυο φαίνεται να επενδύεται ψυχικά και να προσφέρει ευκαιρίες για δημιουργική επίλυση ενδοατομικών και διαπροσωπικών συναισθηματικών προβληματισμών και συγκρούσεων. Επιπλέον, τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι σύγχρονοι έφηβοι εξακολουθούν να αναζητούν την άμεση συναναστροφή, ενώ η φιλία και οι εκτός δικτύου εφηβικές δραστηριότητες αποτελούν τους σημαντικότερους παράγοντες που ανακόπτουν την ανάπτυξη μιας δυσλειτουργικής σχέσης με τον υπολογιστή.

Identifiers

Discussion

Citations

Topics

More

Suggest a correction or report