Research indexJournal article
«КЕДЕЙКАН» ЭПОСУ АЛЫМКУЛ ҮСӨНБАЕВДИН ВАРИАНТЫНДА
кызы
Vestnik Bishkek Humanities University15 Jun 2021
NobleIDark:/48914/w1/20260516/6BF043B9DOI10.35254/bhu.2021.56.57.178
«КЕДЕЙКАН» ЭПОСУ АЛЫМКУЛ ҮСӨНБАЕВДИН ВАРИАНТЫНДА
кызы · Vestnik Bishkek Humanities University · 2021 · Subscription
NobleIDark:/48914/w1/20260516/6BF043B9DOI10.35254/bhu.2021.56.57.178
The full text is at the publisher
You can read the abstract here, or open it at the publisher.
Abstract
Аталган макалада кыргыздын таланттуу уулу Алымкул Үсөнбаевдин айтуусундагы “Кедейкан” эпосунун сюжеттик, композициялык, поэтикалык өзгөчөлүгүнө талдоолор жүрөт. Эпостун жазылып алынгын эки варианты бар. Анын бирөө Алымкул Үсөнбаевге таандык. Аны 1923-жылы фольклор жыйноочу К.Мифтаков жазып алган. Анын варианты Токтогул менен Калыктыкына караганда мазмуну жана көркөмдүк деңгээли жагынан төмөнүрөөк турганы ачык байкалат. Анда кийинки мезгилдеги сөздөр, атоолор көп кездешет. Мунун өзү ХХ кылымдын башында жазылышынан көрүүгө болот. Ошондой эле аталган эпосту айтууда Ысак Шайбековдун таасири да байкалат. Ушундай шарттардын натыйжасында Алымкулдун вариантында «Кедейкан» поэмасы көлөмү жагынан да чакан. Көлөм жагынан чакан болсо дагы мазмундук жактан башка варианттардан өзгөчөлөнгөн айырмачылыктарын талдоо зарылдыгы турат. В данной статье рассматриваются сюжетные, композиционные, поэтические особенности эпоса “ Кедейкан” в исполнении талантливого кыргызского акына Алымкула Үсонбаева. Известны два варианта эпоса. Один из которых принадлежит Алымкулу Үсонбаеву. Этот вариант был записан в 1923 году собирателем фольклора К. Мифтаковым. Художественный уровень эпоса по версии Алымкула, заметно уступает вариантам Токтогула и Калыка. В нем часто встречаются слова нового времени и новые названия. Это является доказательством того, что эпос был создан в начале ХХ века. Также наблюдается влияние Ысака Шайбекова. В результате таких условий эпос в варианте Усонбаева ограничен объемом. Несмотря на небольшой объем эпоса, необходимо провести научное исследование о различии и своеобразии содержания этого варианта. Compositional, poetic features of «Kedeikan», narrated by talented akyn Alymkul Usenbaev, are discussed in this article. Epic has two versions. Usenbaev is the owner of one of them. Kayum Miftakov, folklore collector, documented it in 1923. Its version lacks the same level of content, artistic quality as Toktogul and Kalyk. It contains words, phrases from the 20th century. Isak Shaibekov’s influence is also seen in the epic’s narration. As a result, Alymkul’s version was kept small. Despite the epic’s tiny basis, scientific research is necessary to notice the distinctions between it and other variants in terms of content and poetics.