การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) ระดับและปัจจัยที่ส่งผลต่อการมีส่วนร่วมของประชาชนในการพัฒนาศักยภาพการจัดการท่องเที่ยวเชิงนิเวศในจังหวัดสงขลา 2) ปัจจัยที่ส่งผลต่อการตัดสินใจท่องเที่ยวเชิงนิเวศของนักท่องเที่ยวในจังหวัดสงขลา และ 3) แนวทางในการจัดการและพัฒนาศักยภาพการท่องเที่ยวเชิงนิเวศในจังหวัดสงขลา เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์เชิงลึกจากการสุ่มตัวอย่างกลุ่มประชาชนที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ตำบลเกาะยอและตำบลน้ำน้อย จำนวน 420 ราย กลุ่มนักท่องเที่ยวที่เดินมาท่องเที่ยวในจังหวัดสงขลา จำนวน 150 ราย และกลุ่มผู้นำชุมชน ผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องในการจัดการการท่องเที่ยวทั้งภาครัฐและภาคเอกชน จำนวน 15 ราย สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัย พบว่า 1) การมีส่วนร่วมของประชาชนที่มีต่อการพัฒนาศักยภาพการจัดการท่องเที่ยวเชิงนิเวศในจังหวัดสงขลาโดยภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง เมื่อพิจารณาแยกรายด้าน พบว่า ระดับมีการส่วนร่วมทั้ง 4 ด้าน อยู่ในระดับปานกลาง 2) นักท่องเที่ยวให้ความสำคัญกับการตัดสินใจเลือกมาท่องเที่ยวเชิงนิเวศพื้นที่ตำบลเกาะยอและตำบลน้ำน้อย โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณารายด้าน พบว่า ระดับการตัดสินใจทั้ง 4 ด้าน อยู่ในระดับมาก 3) การมีส่วนร่วมของประชาชนในชุมชนยังไม่เพียงพอต่อการบริหารจัดการรูปแบบการท่องเที่ยวเชิงนิเวศโดยชุมชนให้เกิดความยั่งยืน อีกทั้งรูปแบบการบริหารจัดการกลุ่มการท่องเที่ยวเชิงนิเวศโดยชุมชน ยังไม่มีกลุ่มท่องเที่ยวในการดำเนินการที่มีหน้าที่ในการปฏิบัติงานที่ชัดเจน ดังนั้น แนวทางในการพัฒนาศักยภาพการจัดการการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ ผู้นำชุมชน สมาชิกกลุ่มวิสาหกิจชุมชน ประชาชน องค์การปกครองส่วนท้องถิ่น หน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องในการพัฒนาศักยภาพการจัดการแนวทางในการพัฒนาศักยภาพการจัดการการท่องเที่ยวเชิงนิเวศโดยให้ประชาชนที่มีส่วนได้ส่วนเสียเข้ามามีบทบาทในการบริหารจัดการโดยใช้หลักการจัดการการท่องเที่ยวโดยชุมชนตั้งแต่การวางแผน การปฏิบัติให้เป็นไปตามแผน การติดตามและประเมินผล และการได้รับผลประโยชน์ที่เท่าเทียมกัน โดยผลการวิจัยชุมชนและหน่วยงานภาครัฐสามารถนำไปเป็นแนวทางในการพัฒนาศักยภาพการจัดการการท่องเที่ยวเชิงนิเวศในจังหวัดสงขลาให้เกิดความยั่งยืน เพื่อเตรียมความพร้อมในการรองรับนักท่องเที่ยว โดยให้ความสำคัญกับปัจจัยที่นักท่องเที่ยวตัดสินใจเลือกมาท่องเที่ยวเชิงนิเวศในจังหวัดสงขลา