การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) เพื่อศึกษาผลกระทบของการสอบระดับชาติขั้นพื้นฐานที่มีต่อพฤติกรรมการสอนของครูระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายในเขตกรุงเทพมหานคร (2) เพื่อเปรียบเทียบผลกระทบของการสอบระดับชาติที่มีต่อพฤติกรรมการสอนของครูระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายระหว่างกลุ่มวิชาและสังกัดโรงเรียนแตกต่างกัน และ (3) เพื่อเปรียบเทียบผลกระทบของการสอบระดับชาติที่มีต่อพฤติกรรมการสอนของครูระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายก่อนและหลังการสอบระดับชาติ การวิจัยนี้ได้ใช้การศึกษาประเภทการวิจัยเชิงสำรวจ โดยใช้การวิจัยแบบผสมเชิงคุณภาพและเชิงปริมาณแบบเป็นลำดับ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสัมภาษณ์ และแบบสอบถาม ขั้นตอนการเก็บรวบรวมข้อมูลแบ่งออกเป็น 2 ขั้นตอน ขั้นตอนแรกเป็นการเก็บรวบรวมข้อมูลเชิงคุณภาพ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยคือ ครูระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายในเขตกรุงเทพมหานครจำนวน 15 คน ขั้นที่สองเป็นการเก็บรวบรวมข้อมูลเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ คือ ครูระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายในเขตกรุงเทพมหานครจำนวน 550 คน จาก 3 สังกัด ได้แก่ สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา สำนักบริหารงานคณะกรรมการการศึกษาเอกชน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติบรรยาย คือ ค่าร่อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สถิตที่ใช้เปรียบเทียบได้แก่ t-test และ ANOVA ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ 1. ผลกระทบของการสอบระดับชาติที่มีต่อพฤติกรรมการสอนของครูในเขตกรุงเทพมหานคร พบว่า พฤติกรรมการสอนของครูที่ปฏิบัติมากหลังมีนโยบายการสอบระดับชาติ 5 อันดับแรก คือ 1) ครูต้องคิดวิเคราะห์เนื้อหาสาระที่สอนมากขึ้น 2) ครูต้องวิเคราะห์โจทย์ข้อสอบมากขึ้น 3) ครูใช้ข้อสอบ O-NET มาสอนมากขึ้น 4) ครูเตรียมเนื้อหาตามแนวข้อสอบระดับชาติในการสอน 5) ครูต้องอ่านหนังสือเพิ่มเติมมากขึ้น 2. ผลกระทบของการสอบระดับชาติที่มีต่อพฤติกรรมการสอนของครูระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายระหว่างสังกัดของโรงเรียนและวิชาแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ 0.05 โดยโรงเรียนในสังกัดสำนักบริหารงานคณะกรรมการการศึกษาเอกชนมีการใช้คู่มือที่มีแนวข้อสอบระดับชาติควบคู่กับการสอน การสอนแบบติว (เน้นการติวข้อสอบ) การนำข้อสอบระดับชาติมาสอนในห้องเรียน การแนะนำให้นักเรียนทำข้อสอบระดับชาติย้อนหลังทุกปี การนำข้อสอบระดับชาติมาประยุกต์ใช้ในการออกข้อสอบมากกว่าโรงเรียนในสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา และครูวิชาคณิตศาสตร์และวิทยาศาสตร์มีการออกข้อสอบตามรูปแบบของแบบสอบระดับชาติมากกว่าวิชาภาษาไทย และครูวิชาคณิตศาสตร์มีการออกข้อสอบตามรูปแบบของแบบสอบระดับชาติมากกว่าวิชาสังคมศึกษา 3. นโยบายของการใช้ผลการสอบระดับชาติขั้นพื้นฐานเป็นส่วนหนึ่งของการคัดเลือกบุคคลเข้ามหาวิทยาลัย ส่งผลกระทบให้ครูมีพฤติกรรมการด้านใช้แบบเรียน ด้านรูปแบบการสอน ด้านเทคนิคการสอน ด้านวิธีการสอน ด้านการใช้สื่อและแหล่งการเรียนรู้ ด้านการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน ด้านการวัดและประเมินผล ก่อนและหลังการสอบระดับชาติแตกต่างกัน อย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ 0.01