การวิจัยครั้งนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษา (1) ผลของการให้รางวัลทันที และการให้รางวัลช้าต่อความคิดแคล่วคล่อง ความคิดยืดหยุ่น และความคิดริเริ่มของเด็กในชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 5 และ 6 ที่มีสถานภาพทางเศรษฐกิจสังคมสูงและต่ำ (2) ปฏิสัมพันธ์ที่อาจเป็นไปได้ระหว่างเงื่อนไขการให้รางวัลและระดับชั้นเรียน และระหว่างเงื่อนไขการให้รางวัลและสถานภาพทางเศรษฐกิจสังคม กลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียนจำนวน 180 คน จากโรงเรียนอนุบาลสามเสน โรงเรียนพิบูลย์อุปถัมภ์ และโรงเรียนวัดใหม่ช่องลม ในกรุงเทพมหานคร ปีการศึกษา 2522 แบ่งกลุ่มตัวอย่างเป็นกลุ่มทดลอง 3 กลุ่มคือ กลุ่มให้รางวัลทันที กลุ่มให้รางวัลช้า และกลุ่มไม่ให้รางวัลแต่ละกลุ่มประกอบด้วยนักเรียนชายหญิง ในชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 5 และ 6 ที่มีสถานภาพทางเศรษฐกิจสังคมสูงและต่ำจำนวนเท่าๆ กัน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือ แบบทดสอบความคิดสร้างสรรค์ แบบสอบถามสถานภาพทางเศรษฐกิจสังคม และแบบสอบถามการเลือกรางวัล, การวิเคราะห์ข้อมูลใช้วิธีการวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว การวิเคราะห์ความแปรปรวนสามทางและทดสอบความแตกต่างของคะแนนเฉลี่ยเป็นรายคู่ด้วยวิธีนิวแมน-คูลส์ ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้ 1. ความคิดแคล่วคล่องของเด็กในเงื่อนไขให้รางวัลทันทีสูงกว่าเด็กในเงื่อนไขไม่ให้รางวัล และแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 2. ความคิดยืดหยุ่น และความคิดริเริ่มของเด็กในเงื่อนไขให้รางวัลทันทีไม่แตกต่างจากเด็กในเงื่อนไขไม่ให้รางวัล 3.ความคิดแคล่วคล่องของเด็กในเงื่อนไขให้รางวัลทันทีสูงกว่าเด็กในเงื่อนไขให้รางวัลช้าและแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 4. ความคิดยืดหยุ่น และความคิดริเริ่มของเด็กในเงื่อนไขให้รางวัลทันทีไม่แตกต่างจากเด็กในเงื่อนไขให้รางวัลช้า 5.ความคิดแคล่วคล่อง ความคิดยืดหยุ่น และความคิดริเริ่มของเด็กในเงื่อนไขให้รางวัลช้าไม่แตกต่างจากเด็กในเงื่อนไขไม่ให้รางวัล 6.ความคิดแคล่วคล่อง ความคิดยืดหยุ่น และความคิดริเริ่มของเด็กในชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 สูงกว่าเด็กในชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 และแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 7.ความคิดแคล่วคล่อง ความคิดยืดหยุ่น และความคิดริเริ่มของเด็กในชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 สูงกว่าเด็กในชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 และแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 8. ความคิดแคล่วคล่อง ความคิดยืดหยุ่น และความคิดริเริ่มของเด็กในชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 และ 6 ไม่แตกต่างกัน 9. เด็กที่มีสถานภาพทางเศรษฐกิจสังคมสูงมีความคิดแคล่วคล่อง ความคิดยืดหยุ่น และความคิดริเริ่มสูงกว่าเด็กที่มีสถานภาพทางเศรษฐกิจสังคมต่ำ และแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 10. ไม่มีปฏิสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติระหว่างการให้รางวัล และระดับชั้นเรียนและระหว่างการให้รางวัล และสถานภาพทางเศรษฐกิจสังคมต่อความคิดแคล่วคล่อง ความคิดยืดหยุ่น และความคิดริเริ่ม