دانش‌مندان برای تحقیق درعلوم انسانی و نیز برای دریافت حقایق پیدا و پنهان در این آفرینش هم‌واره دو راه را به پیش گرفته اند و به‌گونه‌ی دو جریان متضاد به‌نام‌های حس‌گرا و خردگرا در مقابل هم‌دیگر قرار گرفته‌اند. حس‌گرا که منکر معقولات ثانوی بوده و امور غیبی و فراطبیعی را تخیل دانسته و به مفاهیم عقلی اعتنایی ندارد، بلکه فقط برآیند تجربه و آزمون را علم و دانش دانسته و شناخت حقیقی را منحصر در شناخت حسی می‌داند. این پندار باعث آن شده است تا بسیاری از باورهای دینی که امور عقلی و سمعی اند، خیال‌بافی تلقی شده و مفهوم و قداست خود را از دست بدهند.