การโยกย้ายถิ่นฐานของผู้คนจากถิ่นหนึ่งไปยังถิ่นอื่นๆ โดยเฉพาะผู้คนที่เข้าไปตั้งชุมชนใหม่ในประเทศอื่นๆ เรียกว่า ชุมชนพลัดถิ่น (creolization) และผู้คนเหล่านั้นยังมีการนำเอาวัฒนธรรม ขนบธรรมเนียมประเพณี ค่านิยม ความเชื่อติดตัวมายังพื้นที่ใหม่ด้วยนั้น จึงทำให้เกิดการเผยแพร่แนวคิด ธรรมเนียมปฏิบัติตามความเชื่อของศาสนาตน ชาวอินเดียผู้ย้ายถิ่นฐานเหล่านี้มีชื่อเรียกแตกต่างกันไป แต่ในประเทศไทยไทยอาจเรียกว่ากลุ่มพ่อค้าชาวปัญจาบ เป็นผู้นำเอาวัฒนธรรม ความเชื่อประเพณีเข้ามา เช่น เทศกาลดิวาลี (Diwali) จากการศึกษาพบว่าเทศกาลนี้เป็นการเฉลิมฉลองชัยชนะของความดีเหนือความชั่ว ตามความเชื่อของชาวฮินดู และมีการจัดเทศกาลดิวาลีนี้ไปทั่วทุกมุมโลกที่มีชาวอินเดียพลัดถิ่นอาศัยอยู่ รวมถึงชาวอินเดียที่อาศัยอยู่ในประเทศไทยด้วย ดิวาลี หรือดิปาวลี หมายถึง แนวแห่งแสงไฟ เป็นลักษณะของการบูชาเทพตามความเชื่อในศาสนา เป็นเทศกาลที่เกี่ยวข้องกับการจุดเทียน ตะเกียง และการสวดมนต์ต่อเทพเจ้าและเทพีแห่งความมั่งคั่งและความเจริญรุ่งเรือง มีการเฉลิมฉลองในช่วงเทศกาลดิวาลีเป็นเวลา 5 วัน มีพิธีกรรมมากมาย พิธีกรรมเหล่านี้แตกต่างกันไปในแต่ละรัฐและภายในภูมิภาคของอินเดีย บทความนี้จึงขอนำเสนอเพียงเรื่องราวบางส่วนเกี่ยวกับแนวคิด ความเชื่อ พิธีกรรมทางศาสนาของเทศกาลดิวาลี หรือเทศกาลแห่งแสงไฟของชาวฮินดู กลุ่มชาวซิกข์ และชาวเชนก็พบเห็นได้เช่นกัน ซึ่งได้มีโอกาสร่วมเทศกาลดิวาลีและลงพื้นที่เก็บข้อมูลที่ “ลิตเติ้ลอินเดีย”บริเวณพาหุรัด - คลองโอ่งอ่าง เพื่อนำเสนอรูปแบบเทศกาลในสังคมพหุวัฒนธรรมของไทยให้ผู้ที่สนใจได้ศึกษาต่อไป