Research indexThesis
Νοσηρότητα και θνητότητα μειζόνων χειρουργικών επεμβάσεων στην τρίτη ηλικία
Φωτοπούλου
1 May 2025
NobleIDark:/48914/w1/20260526/271F35BADOI10.12681/eadd/59102
Νοσηρότητα και θνητότητα μειζόνων χειρουργικών επεμβάσεων στην τρίτη ηλικία
Φωτοπούλου · 2025 · Subscription
NobleIDark:/48914/w1/20260526/271F35BADOI10.12681/eadd/59102
The full text is at the publisher
You can read the abstract here, or open it at the publisher.
Abstract
Περίληψη Εισαγωγή: Η αύξηση του προσδόκιμου ζωής οδηγεί σε σημαντική και ταχεία αύξηση του ηλικιωμένου και του υπερήλικου πληθυσμού με άμεσο αποτέλεσμα την αναμενόμενη αύξηση της διενέργειας μείζονων χειρουργικών επεμβάσεων. Ωστόσο, λόγω της προχωρημένης ηλικίας, αυτού του είδους οι επεμβάσεις χαρακτηρίζονται από υψηλή νοσηρότητα και θνητότητα, τα ποσοστά των οποίων αυξάνονται εκθετικά με την ηλικία. Σκοπός: Η διερεύνηση της περιεγχειρητικής νοσηρότητας και θνητότητας μεταξύ ηλικιωμένων ασθενών που υποβάλλονται σε μείζονα χειρουργική επέμβαση, καθώς και η αναγνώριση των σχετικών παραγόντων κινδύνου. Υλικό και Μέθοδος: Το υλικό της μελέτης αποτέλεσαν 321 ασθενείς που νοσηλεύθηκαν στην Β΄ Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική του Γενικού Νοσοκομείου «Λαϊκό» και υποβλήθηκαν σε μείζονα χειρουργική επέμβαση κατά το χρονικό διάστημα Ιουνίου 2021-2024. Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε δύο ομάδες, με την πρώτη να περιλαμβάνει 254 (79,1%) ηλικιωμένους ασθενείς μεταξύ 65-79 ετών με τη δεύτερη να περιλαμβάνει 67 (20,9%) ασθενείς ≥80 ετών. Ακολούθησε περαιτέρω διαχωρισμός των δύο αυτών ομάδων, σε ασθενείς που υποβλήθηκαν σε προγραμματισμένη ή έκτακτη χειρουργική επέμβαση. Για τη συλλογή των δεδομένων από τους ιατρικούς φακέλους των ασθενών έγινε χρήση μιας φόρμας καταγραφής των δημογραφικών και των περιεγχειρητικών ιατρικών χαρακτηριστικών των ασθενών, των παραγόντων νοσηρότητας (ημέρες νοσηλείας, ανάγκη νοσηλείας στη ΜΕΘ, μετεγχειρητικές επιπλοκές σύμφωνα με την κλίμακα Dindo-Clavien) και της έκβασης. Αποτελέσματα: Οι ημέρες νοσηλείας των συμμετεχόντων ανήλθαν στις 11,5, το 81% δεν έχρηζε νοσηλείας στη ΜΕΘ και το 33,6% δεν είχε κάποια μετεγχειρητική επιπλοκή ενώ το 49,9% είχε επιπλοκές βαθμού 1 & 2. Η περιεγχειρητική θνητότητα ανήλθε στο 5% αλλά μεταξύ υπερηλίκων στο 10,4% έναντι του 3,5% μεταξύ ηλικιωμένων (p=0,030). Δεν βρέθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ ηλικιωμένων και υπερηλίκων ασθενών αναφορικά με την περιεγχειρητική νοσηρότητα (p>0,05), αλλά η βαθμολογία ASA>ΙΙ αύξησε την ανάγκη νοσηλείας στη ΜΕΘ (p=0,004) και την επίπτωση μετεγχειρητικών επιπλοκών (p=0,000) επί του συνόλου, και συσχετίσθηκε θετικά με τη θνητότητα και το ίδιο βρέθηκε για το έκτακτο χειρουργείο (p=0,000). Οι υπερήλικες ασθενείς είχαν σε μεγαλύτερο βαθμό πολλαπλή συννοσηρότητα η οποία συσχετίσθηκε με αύξηση νοσηλείας στη ΜΕΘ (p=0,014). Οι υπερήλικες που υποβλήθηκαν σε έκτακτο χειρουργείο είχαν υψηλότερη συχνότητα απειλητικών για τη ζωή επιπλοκών (p=0,000) και σημαντικά υψηλότερη θνητότητα (p=0,000). Οι ηλικιωμένοι επί κολεκτομής υποβλήθηκαν σε μεγαλύτερα ποσοστά σε έκτακτο χειρουργείο συγκριτικά με τους υπερήλικες (p=0,010). Ως ανεξάρτητοι προγνωστικοί παράγοντες περιεγχειρητικής νοσηρότητας αναδείχθηκαν η βαθμολογία ASA, η επείγουσα φύση και ο τύπος του χειρουργείου (p<0,01). Ως ανεξάρτητοι προγνωστικοί παράγοντες θνητότητας αναδείχθηκαν η ηλικία και η περιεγχειρητική νοσηρότητα (p<0,001). Συμπεράσματα: Η περιεγχειρητική νοσηρότητα και θνητότητα επί μείζονων χειρουργικών παρεμβάσεων μεταξύ ηλικιωμένων και υπερηλίκων ασθενών είναι πολυπαραγοντικής αιτιολογίας και υπάρχει ανάγκη εξατομικευμένης διεπιστημονικής προσέγγισης για τη διαστρωμάτωση περιεγχειρητικού κινδύνου και τη λήψη μέτρων για τη μείωσή τους. Λέξεις-κλειδιά: Νοσηρότητα, θνητότητα, μείζονες χειρουργικές επεμβάσεις, ηλικιωμένοι, υπερήλικες