From the research index
The paper comes from the research index. It wasn’t submitted here.
Journal article
ਸ਼ਵ ਕਮਰ ਦ ਕਵ-ਭਸ਼ ਦ ਅਧਐਨ : ਰਸ ਰਪਵਦ ਦ ਸਦਰਭ ਵਚ
Harbans Singh
ShodhKosh Journal of Visual and Performing Arts31 Mar 2024Open access
ਸ਼ਵ ਕਮਰ ਦ ਕਵ-ਭਸ਼ ਦ ਅਧਐਨ : ਰਸ ਰਪਵਦ ਦ ਸਦਰਭ ਵਚ
Harbans Singh · ShodhKosh Journal of Visual and Performing Arts · 31 Mar 2024
Abstract
The full text is at the publisher
You can read the abstract here, or open it at the publisher.
ਸ਼ਿਵ ਕੁਮਾਰ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਕਾਵਿ ਸਿਰਜਣਾ ਕਾਰਨ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ਾਇਰ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਹਰ ਦਿਲ ਨੂੰ ਧੂਹ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਕਾਵਿ ਸਿਰਜਣਾ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਅਲੰਕਾਰ, ਬਿੰਬ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਯਥਾਰਥ ਸਰਲਤਾ ਅਤੇ ਸੁਭਾਵਿਕਤਾ ਵਿਚ ਟਿਕਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਦਿਲਕਸ਼ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਉਸ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਅਨੁਭਵ ਦਾ ਚਿਤਰਨ ਹੈ। ਇਹ ਅਨੁਭਵ ਨਿੱਜ ਤੋਂ ਚੱਲ ਕੇ ਸਰਵ-ਸਾਂਝਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਇਕ ਪ੍ਰਗੀਤਕ ਕਵੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਬਿਰਹਾ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਬਿਰਹਾ ਗੜੁਚੀ ਕਵਿਤਾ ਕਾਰਨ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਬਿਰਹਾ ਦਾ ਸੁਲਤਾਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਰਾਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੀ ਗ਼ਮ, ਨਿਰਾਸ਼ਾ, ਪੀੜ, ਹਿਜਰ ਅਤੇ ਸੋਗ ਤੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਬੱਚਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਲਕਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਆਸਾ, ਹੁਲਾਸ, ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀਆਂ ਖੇੜੇ ਵੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਪਲਮਦੇ ਹਨ। ਬਿਰਹਾ ਦਾ ਇਹ ਸੁਲਤਾਨ ਸ਼ਾਇਰ ਵੀ ਆਪਣਾ ਕਾਵਿ ਸਫ਼ਰ ਪੀੜ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪੀੜਾਂ ਦਾ ਪਰਾਗਾ 1960 ਵਿਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਇਸ ਕਾਵਿ ਧੁਨੀ ਕਾਰਨ ਉਸ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਕ ਬੌਧਿਕ ਕਵੀ ਨਹੀ ਹੈ ਉਹ ਨਿਰਾਸ਼ਾਵਾਦੀ ਹੈ। ਪਰੰਤੂ-ਸ਼ਿਵ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਬਿਰਹਾ ਦਾ, ਵਿਯੋਗ ਦਾ, ਦਰਦ ਪੀੜਾਂ ਦਾ, ਰੂਪ ਜਵਾਨੀ ਦਾ, ਰਹੱਸ ਤੇ ਰੁਮਾਂਸ ਦਾ ਅਤੇ ਇਸਤਰੀ ਦੇ ਪੱਖ ਪੂਰਨ ਵਾਲਾ ਕਵੀ ਹੈ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤੀਬਰ ਭਾਵੀ ਕਵੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਲਿਖਦਾ (ਮੇਰੇ ਨਿੰਦਕ) ਹੈ ਮੈਂ ਕੀਟਸ ਜਾਂ ਸ਼ੈਲੇ ਜਾਂ ਸ਼ਾਹ ਹੁਸੈਨ ਨਹੀਂ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਕੇਵਲ ਸ਼ਿਵ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਤੇ ਵਾਸਤਵ ਵਿਚ ਸ਼ਿਵ ਹੈ ਵੀ ਸ਼ਿਵ ਹੀ।1
Identifiers
- NobleID
- NI1P29W60R16S74
Discussion
Citations
Topics
Details
- Published
- 31 Mar 2024
- Issue
- Volume 5 · Issue 3
- ISSN
- 2582-7472
- Language
- PA