Η παρούσα διατριβή επικεντρώνεται στη μελέτη των αναστοχαστικών διαδικασιών που αναπτύσσονται κατά την αλληλεπίδραση μελλοντικών εκπαιδευτικών σε διαδικτυακά περιβάλλοντα επικοινωνίας από απόσταση. Αναγνωρίζοντας τη σημασία του τεχνολογικά και κοινωνικά διαμεσολαβημένου αναστοχασμού στην αρχική εκπαίδευση των εκπαιδευτικών, αλλά και τα κενά που αναδύονται σε θεωρητικό και ερευνητικό επίπεδο, επιχειρούμε να εννοιολογήσουμε την κοινωνική διάσταση του αναστοχασμού μελλοντικών εκπαιδευτικών που αλληλεπιδρούν διαδικτυακά. Η διατριβή υιοθετεί το θεωρητικό πλαίσιο της «χωρικής τριάδας» του Lefebvre (1974/1991), σύμφωνα με το οποίο η μελέτη ενός φαινομένου απαιτεί την ανάλυσή του μέσα από τρεις διαστάσεις: τον νοητό χώρο (θεωρητική σύλληψη), τον αντιληπτό χώρο (παρατηρούμενες πρακτικές), και τον βιωμένο χώρο (υποκειμενική εμπειρία). Αντίστοιχα, τα ερευνητικά ερωτήματα οργανώνονται γύρω από αυτές τις τρεις διαστάσεις: (1) πώς εννοιολογείται η κοινωνική διάσταση του αναστοχασμού μέσα από τη βιβλιογραφία, (2) πώς εκδηλώνεται στην πράξη μέσα από τη συμμετοχή και το περιεχόμενο των συνεισφορών μελλοντικών εκπαιδευτικών σε διαδικτυακές συζητήσεις, και (3) πώς βιώνεται από τους ίδιους/ες. Για την απάντηση του 1ου ερευνητικού ερωτήματος διενεργήθηκε συστηματική επισκόπηση της σχετικής βιβλιογραφίας, κατά την οποία αναλύθηκαν 98 εμπειρικές έρευνες. Για την απάντηση του 2ου και του 3ου ερευνητικού ερωτήματος, σχεδιάστηκε ένα Πρόγραμμα Ανάπτυξης Αναστοχαστικών Δεξιοτήτων που απευθυνόταν σε προπτυχιακούς φοιτητές και φοιτήτριες του Τμήματος Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης του Α.Π.Θ. Το πρόγραμμα υλοποιήθηκε διαδικτυακά το εαρινό εξάμηνο της ακαδημαϊκής χρονιάς 2019-2020, ήταν προαιρετικό, διήρκησε πέντε εβδομάδες, και συμμετείχαν σε αυτό 68 άτομα. Τα δεδομένα από το πρόγραμμα αναλύθηκαν με ποιοτικές και ποσοτικές μεθόδους όπως η περιγραφική στατιστική, η μαθησιακή αναλυτική, η ανάλυση λανθανουσών τάξεων και η θεματική ανάλυση. Τα αποτελέσματα της συστηματικής επισκόπησης υποδεικνύουν πολλαπλές αφετηρίες τεκμηρίωσης της κοινωνικής διάστασης του αναστοχασμού. Συγκεκριμένα, ως σημεία εκκίνησης αναδύθηκαν (α) η παραδοχή ότι ο αναστοχασμός είναι κοινωνικός από τη φύση του, (β) η επιλογή του κοινωνικά διαμεσολαβημένου αναστοχασμού ως διακριτή μεθοδολογία (κοινωνικός από επιλογή) και (γ) το χαρακτηριστικό του αναστοχασμού να συνεξελίσσεται με τα εκάστοτε εργαλεία και θεωρήσεις της μάθησης που αποκτούν ολοένα και πιο κοινωνικές προεκτάσεις. Από τις μελέτες που επιλέγουν ως σημείο εκκίνησης το χαρακτηριστικό αυτό του αναστοχασμού αναδύεται επίσης ότι η κοινωνική του διάσταση γίνεται πιο ορατή και αποκτά νέους τρόπους έκφρασης και μελέτης μέσα από την αξιοποίηση των κοινωνικών τεχνολογιών. Τα αποτελέσματα της εμπειρικής έρευνας στην οποία συμμετείχαν προπτυχιακοί φοιτητές/τριες, αναδεικνύουν το ρόλο των forum στην ενίσχυση γνωστικών και συναισθηματικών πτυχών του αναστοχασμού των φοιτητών/τριών. Αναδείχθηκαν, επίσης τρεις διακριτές τυπολογίες διαδικτυακών πρακτικών αναστοχασμού, δύο από τις οποίες συνδέθηκαν με βαθύτερο αναστοχασμό και μια με πιο επιφανειακό, υποδεικνύοντας ότι οι φοιτητές φτάνουν σε βαθύ αναστοχασμό με παραπάνω από έναν τρόπους. Ενδιαφέρον εύρημα της έρευνας αποτελούν και οι αναφορές των ίδιων των συμμετεχόντων, ότι ένα σημαντικό κομμάτι της εμπειρίας του αναστοχασμού τους παρέμεινε στο νου τους και δεν εξωτερικεύτηκε. Η παρατήρηση αυτή υποδηλώνει ότι οι παρατηρήσιμες διαδικτυακές πρακτικές μπορεί να μην αντανακλούν τη συνολική εμπειρία των ατόμων που εμπλέκονται στον αναστοχασμό. Τέλος, η ανάλυση των απαντήσεων των φοιτητών ανέδειξε λόγους για τους οποίους ο αναστοχασμός παραμένει ατομική υπόθεση καθώς επίσης και ότι ο τρόπος με τον οποίο βιώνουν και επωφελούνται από τη διαδικτυακή επικοινωνία κατά τον αναστοχασμό διαφέρει ανάλογα με τις προτιμήσεις και τις ανάγκες τους. Θεωρητικές, ερευνητικές και παιδαγωγικές προεκτάσεις των ευρημάτων συζητούνται στη διατριβή με στόχο να ενδυναμώσουν θεωρητικά και να εμπλουτίσουν τις πρακτικές που εφαρμόζονται στην εκπαίδευση των εκπαιδευτικών.