NobleBlocks

Research indexJournal article

Συσχέτιση φυσικομηχανικών ιδιοτήτων με το κοκκομετρικό μέγεθος και την ορυκτολογική σύσταση των ανθρακικών πετρωμάτων της Ανατολικής Μακεδονίας:

Παπατρέχας

Aristotle University of Thessaloniki1 Jan 2011Open access

NobleIDark:/48914/w1/20260523/6B597A44DOI10.26262/heal.auth.ir.128366

Free to read at the publisher

You can read the abstract here, or the full text at the publisher.

Read at the publisher

Abstract

Τα μάρμαρα τα οποία εξορύσσονται στις περιοχές Βώλακα, Γρανίτη, Οχυρού, Πηγών και Πύργων κατατάσσονται με βάση την ορυκτολογική τους σύσταση σε α) δολομιτικά και β) δολομιτικά-ασβεστιτικά μάρμαρα. Το ποσοστό συμμετοχής του δολομίτη στα παραπάνω μάρμαρα κυμαίνεται από 85% έως 97%, ενώ του ασβεστίτη από 3% έως 12%. Ως επουσιώδη ορυκτά συμμετέχουν τα: χαλαζίας, απατίτης, φλογοπίτης, χλωρίτης, μοσχοβίτης, μαγνητίτης και σιδηροπυρίτης. Τα παραπάνω μάρμαρα χαρακτηρίζονται ως υπέρ-λεπτόκοκκα, με ιστό γρανοβλαστικό, ενώ ο τρόπος σύνδεσης των κρυστάλλων τους είναι τύπου “τριπλά σημεία επαφής” και “λοβοειδής”. Το λευκό χρώμα αυτών των μαρμάρων οφείλεται στην ορυκτολογική σύστασή τους, δηλαδή στην παρουσία του λεπτόκοκκου δολομίτη με επικρατέστερες διαστάσεις από 0,05 mm έως 0,2 mm. Το τεφρό χρώμα οφείλεται στην κοκκομετρική διαφοροποίηση, καθώς και στην παρουσία οργανικής ύλης. Τα μάρμαρα που εξορύσσονται στις περιοχές Ξηροπόταμου και Βαθύλακκου είναι ασβεστιτικά και παρουσιάζονται έντονα τεκτονικά καταπονημένα. Ο ιστός τους είναι κυρίως γρανοβλαστικός – ψευδο-λατυποπαγής. Το ποσοστό συμμετοχής του ασβεστίτη κυμαίνεται από 90% έως 98%, ενώ του δολομίτη από 2% έως 10% περίπου. Τα μάρμαρα αυτά χαρακτηρίζονται ως λεπτόκοκκα, παρουσιάζουν γρανοβλαστικό ιστό και ο τρόπος σύνδεσης των κρυστάλλων τους είναι τύπου “τριπλά σημεία επαφής” και “λοβοειδής”. Τα μάρμαρα που εξορύσσονται στη Νήσο Θάσο είναι κυρίως δολομιτικά (χιονόλευκα), ενώ με μικρότερη παραγωγή συμμετέχουν και τα ασβεστιτικά μάρμαρα, γνωστά ως ημίλευκες κρυσταλλίνες Θάσου. Το λευκό χρώμα στα δολομιτικά μάρμαρα της Θάσου οφείλεται στην παρουσία του αδρόκοκοκκου δολομίτη, με επικρατέστερο μέγεθος κρυστάλλων από 1 mm έως 1,3 mm. Τo λευκό χρώμα στα ασβεστιτικά μάρμαρα της Θάσου οφείλεται στην παρουσία μεσόκοκκου και αδρόκοκκου ασβεστίτη, με επικρατέστερο μέγεθος κρυστάλλων για την κρυσταλλίνα Μαριών γύρω στα 0,4 mm και για την κρυσταλλίνα του Θεολόγου γύρω στα 1,5 mm. Η εμφάνιση συσσωματωμάτων ή ταινιώσεων τεφρής απόχρωσης στην κρυσταλλίνα του Θεολόγου, οφείλεται κατά κύριο λόγο στην ύπαρξη βιτουμενίων στη μάζα, αλλά και στην παρουσία μη ανθρακικών ορυκτών, όπως του φλογοπίτη, της κεροστίλβης και του φθοριούχου απατίτη. Οι ορυκτοχημικές αναλύσεις που πραγματοποιήθηκαν σε δολομίτες έδειξαν, ότι το ποσοστό του οξειδίου του μαγνησίου (MgO) κυμαίνεται από 20,52% έως 22,67%, ενώ το ποσοστό του οξειδίου του ασβεστίου (CaO) κυμαίνεται από 28,53% έως 30,09%. Οι ορυκτοχημικές αναλύσεις σε ασβεστίτες έδειξαν, ότι το ποσοστό του οξειδίου του μαγνησίου (MgO), στα δείγματα που μελετήθηκαν, κυμαίνεται από 0,55% έως 1,20%, ενώ το ποσοστό του οξειδίου του ασβεστίου (CaO) κυμαίνεται από 49,19% έως 54,06%. Οι τιμές του φαινόμενου ειδικού βάρους στα δολομιτικά μάρμαρα, λεπτόκοκκα ή αδρόκοκκα, είναι σαφώς μεγαλύτερες από εκείνες των ασβεστιτικών μαρμάρων (λεπτόκοκκα ή αδρόκοκκα) και κυμαίνονται για τα δολομιτικά από 2.825 kg/m3 έως 2.848 kg/m3 και για τα ασβεστιτικά από 2.694 kg/m3 έως 2.714 kg/m3. Οι τιμές του ανοικτού πορώδους στα υπέρ-λεπτόκοκκα δολομιτικά μάρμαρα είναι αυξημένες, σχεδόν διπλάσιες, από εκείνες των ασβεστιτικών μαρμάρων (λεπτόκοκκων έως αδρόκοκκων), αλλά και από εκείνες των αδρόκοκκων δολομιτικών μαρμάρων της Θάσου. Οι τιμές της υδαταπορρόφησης στα υπέρ-λεπτόκοκκα δολομιτικά μάρμαρα είναι αυξημένες, σχεδόν διπλάσιες ή και τριπλάσιες, από εκείνες των ασβεστιτικών μαρμάρων (λεπτόκοκκων-αδρόκοκκων), αλλά και από εκείνες των αδρόκοκκων δολομιτικών μαρμάρων της Θάσου. Οι τιμές της αντοχής στη θλίψη στα δολομιτικά μάρμαρα είναι μεγαλύτερες, σχεδόν διπλάσιες ή και τριπλάσιες, από εκείνες των ασβεστιτικών μαρμάρων (λεπτόκοκκων-αδρόκοκκων). Τα αδρόκοκκα δολομιτικά και ασβεστιτικά μάρμαρα εμφανίζουν τις χαμηλότερες τιμές στην αντοχή στη θλίψη. Τις χαμηλότερες τιμές της αντοχής στην κάμψη παρουσιάζουν τα υπέρ-λεπτόκοκκα δολομιτικά μάρμαρα: λευκό Γρανίτη Φαλακρού (T=4 Mpa) και λευκό Πύργων Φαλακρού (T=6 Mpa). Οι υψηλότερες τιμές καταγράφονται στο λευκό Πηγών Φαλακρού (υπέρ-λεπτόκοκκο δολομιτικό, Τ=16 Mpa), στο χιονόλευκο Θάσου (αδρόκοκκο δολομιτικό, T=16 Mpa) και στο ημίλευκο «ψευδο-λατυποπαγές» Ξηροπόταμου (ασβεστιτικό, T=17 Mpa). Την απόλυτη υψηλότερη τιμή της φθοράς από τριβή παρουσιάζει το Λευκό Φαλακρού, υπέρ-λεπτόκοκκο δολομιτικό μάρμαρο (4,47 mm), ενώ τις χαμηλότερες τιμές παρουσιάζουν τα μάρμαρα α) Λευκό Πηγών Φαλακρού (υπέρ-λεπτόκοκκο δολομιτικό μάρμαρο, 2,20 mm) και β) κρυσταλλίνα Θεολόγου Θάσου (αδρόκοκκο ασβεστιτικό μάρμαρο, 2,20 mm). Οι μέσες τιμές της μικροσκληρότητας (ΗΚm.o.) στα δολομιτικά μάρμαρα (αδρόκοκκα-υπέρ-λεπτόκοκκα) είναι μεγαλύτερες, σχεδόν διπλάσιες, από εκείνες των ασβεστιτικών μαρμάρων (λεπτόκοκκων-αδρόκοκκων). Τα αποτελέσματα όλων των εργαστηριακών εξετάσεων καταδεικνύουν ότι, η επιλογή των διακοσμητικών πετρωμάτων στις διάφορες κατασκευές, θα πρέπει να καθορίζεται από τη συσχέτιση των φυσικομηχανικών ιδιοτήτων με τα ορυκτολογικά-πετρογραφικά και ιστολογικά χαρακτηριστικά τους τα οποία υπερέχουν των αισθητικών χαρακτηριστικών. Με τη διατριβή αυτή παρέχονται επιστημονικά δεδομένα στους χρήστες μαρμάρου (κατασκευαστές, πολιτικούς μηχανικούς, αρχιτέκτονες, κ.ά.), για την επιλογή των καταλληλότερων τύπων μαρμάρων, που διαθέτονται στην αγορά και προέρχονται από τη σημαντικότερη μαρμαροφόρα περιοχή της Ελλάδος, την Ανατολική Μακεδονία.

Discussion

Topics

More

Suggest a correction or report