NobleBlocks

Research indexDataset

การดำเนนคดอาญาของพนกงานอยการโดยคำนงถงประโยชนสาธารณะ

อ่อนสีบุตร

NRCT Data CenterOpen access

NobleIDark:/48914/w1/20260524/432CD4CEDOI10.14457/tu.the.2017.1260

Free to read at the publisher

You can read the abstract here, or the full text at the publisher.

Read at the publisher

Abstract

องค์กรอัยการเป็นองค์กรที่สำคัญหนึ่งในการอำนวยความยุติธรรมและปกป้องคุ้มครองสังคมจากอาชญากรรมรวมทั้งรักษาผลประโยชน์ของประเทศชาติ พนักงานอัยการของไทยมีอำนาจและหน้าที่ตามที่บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญและกฎหมาย มีอิสระในการสั่งคดีและปฏิบัติหน้าที่โดยรวดเร็ว เที่ยงธรรม และสอดคล้องกับหลักนิติธรรม มีพระราชบัญญัติองค์กรอัยการและพนักงานอัยการ พ.ศ.2553 เป็นกฎหมายสำคัญที่บัญญัติถึงหน้าที่และการดำเนินงานไว้เฉพาะ นอกจากนี้ ในการดำเนินคดีอาญา พนักงานอัยการจะยึดถือปฏิบัติตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาและกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้องในเรื่องนั้นๆด้วย การดำเนินคดีอาญาของพนักงานอัยการไทยอยู่ในรูปแบบที่เรียกว่า หลักการดำเนินคดีอาญาโดยดุลพินิจ สาระสำคัญคือพนักงานอัยการจำต้องคำนึงถึงผลประโยชน์ต่อสาธารณชนในการดำเนินคดีอาญานั้นๆโดยการพิจารณาว่าสังคมจะได้รับประโยชน์จากการลงโทษจำเลยหรือไม่ขณะเดียวกันการลงโทษผู้กระทำความผิดจะไม่เป็นการสร้างภาระต้นทุนให้กับกระบวนการยุติธรรมทางอาญาแนวความคิดดังกล่าวล้วนมีอยู่ในแทบทุกประเทศที่พนักงานอัยการอาศัยหลักการดำเนินคดีอาญาโดยดุลพินิจ อย่างไรก็ตาม เมื่อได้ทำการศึกษาวิจัยแนวทางการสั่งคดีที่เกิดขึ้นกรณีที่พนักงานอัยการไทยใช้ดุลพินิจออกคำสั่งไม่ฟ้องคดีเพราะเห็นว่า การฟ้องคดีอาญาไม่เป็นประโยชน์ต่อสาธารณชนพบว่ามีข้อแตกต่างกับหลายประเทศที่มีหลักเกณฑ์การพิจารณาประโยชน์สาธารณะสำหรับดำเนินคดีอาญาอยู่พอสมควร ทำให้แนวทางการสั่งคดีของพนักงานอัยการไทยในกรณีดังกล่าวเกิดความไม่ชัดเจน และมีข้อจำกัดบางประการที่อาจเกิดปัญหาอุปสรรคในการบังคับใช้ตลอดจนการปฏิบัติงาน ด้วยเหตุนี้วิทยานิพนธ์ฉบับนี้จึงมุ่งศึกษาและวิเคราะห์ปัญหาดังกล่าว โดยศึกษาแนวคิดพื้นฐานการใช้ดุลพินิจของพนักงานอัยการในการดำเนินคดีอาญาโดยคำนึงถึงประโยชนสาธารณะ รวมทั้งศึกษาเปรียบเทียบหลักเกณฑ์หรือข้อพิจารณาประโยชน์สาธารณะสำหรับดำเนินคดีอาญาของพนักงานอัยการในต่างประเทศ กล่าวคือ ประเทศอังกฤษ ฝรั่งเศส และญี่ปุ่น ซึ่งทำให้ทราบว่า ดุลพินิจการสั่งคดีในกรณีการฟ้องคดีอาญาจะไม่เป็นประโยชน์ต่อสาธารณชน มีประเด็นปัญหา การกำหนดขอบเขตของการพิจารณาสั่งคดีและมีความทับซ้อนระหว่างอำนาจการสั่งไม่ฟ้องคดีโดยทั่วไปกับอำนาจใช้มาตรการทางเลือกอื่นแทนการฟ้อง (Diversion) นอกจากนี้ ยังมีการกำหนดอำนาจสั่งคดีให้เป็นอำนาจของอัยการสูงสุดที่อาจทำให้เกิดความล่าช้าในการพิจารณาสั่งรวมไปถึงขั้นตอนอันเป็นรายละเอียดต่างๆที่พนักงานอัยการจะต้องนำมาพิจารณาประกอบซึ่งยังไม่มีแนวทางกำหนดชัดเจน ผู้เขียนจึงได้ตั้งประเด็นและนำเสนอหลักเกณฑ์ที่เหมาะสมเป็นแนวทางใหม่ให้กับการพัฒนากระบวนการใช้ดุลพินิจของอัยการอ้างอิงจากการดำเนินคดีอาญาและข้อพิจารณาประโยชน์สาธารณะในต่างประเทศ โดยให้พนักงานอัยการกำหนดหลักเกณฑ์การพิจารณาประเภทคดีและควรคำนึงถึงเหตุที่จะระงับคดีด้วย รวมไปถึงส่งเสริมการมีส่วนร่วมแก้ไขปัญหาข้อพิพาททางอาญาโดยใช้กระบวนการยุติธรรมเชิงสมานฉันท์ เพื่อเยียวยาความเสียหายและให้ผู้กระทำสำนึกผิดกลับตัวแก้ไขพฤติกรรมที่ไม่พึงประสงค์ด้วยตนเอง องค์กรอัยการอาจทบทวนการปรับเปลี่ยนอำนาจหน้าที่ที่กำหนดให้อัยการสูงสุดเป็นผู้พิจารณาสั่งคดี เพื่อความรวดเร็วและมีประสิทธิภาพในการดำเนินคดี แต่ทั้งนี้ยังคงให้ความสำคัญกับการตรวจสอบดุลพินิจและช่องทางแก้ไขเยียวยาสำหรับผู้เสียหายในคดีด้วย

Discussion

Topics

More

Suggest a correction or report