Research index
Ασφάλεια και διαπραγματεύσεις: η πολιτική της Ευρωπαϊκής για τη διεθνή σταθερότητα
Φέτσης
Athens University of Economics & Business19 Oct 2022Open access
NobleIDark:/48914/w1/20260525/DDABB7DBDOI10.26219/heal.aueb.7416
Ασφάλεια και διαπραγματεύσεις: η πολιτική της Ευρωπαϊκής για τη διεθνή σταθερότητα
Φέτσης · Athens University of Economics & Business · 2022
NobleIDark:/48914/w1/20260525/DDABB7DBDOI10.26219/heal.aueb.7416
Free to read at the publisher
You can read the abstract here, or the full text at the publisher.
Abstract
Η παρούσα εργασία εξετάζει τη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις διαπραγματεύσεις για την άμυνα και την ασφάλεια. Από την ίδρυσή της το 1992 και τη συνθήκη του Μάαστριχτ, η ΕΕ αλληλεπιδρούσε με το ΝΑΤΟ και τη Δυτικοευρωπαϊκή Ένωση με σκοπό τη διατήρηση της ασφάλειας στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Παράλληλα, η «Ανατολική Διεύρυνση» του 2003 δημιούργησε νέες ανάγκες. Το ίδιο έτος κυκλοφόρησε η Ευρωπαϊκή Στρατηγική «Μια ασφαλής Ευρώπη σε έναν καλύτερο κόσμο» με στόχο να κωδικοποιήσει την ενωσιακή στρατηγική και να παράσχει κατευθυντήριες γραμμές. Κεντρική σημασία στην προσέγγιση της ΕΕ κατέχει η προστασία βασικών ευρωπαϊκών αξιών όπως η δημοκρατία, το κράτος δικαίου, τα ανθρώπινα δικαιώματα και η χρηστή διακυβέρνηση. Σταθμός στη θεσμική εξέλιξη της στρατηγικής της ΕΕ υπήρξε επίσης το Πρόγραμμα της Στοκχόλμης αναφορικά με μεγάλο εύρος ζητημάτων που σχετίζονται με την ασφάλεια. Μεγάλη σημασία αποδίδει η ΕΕ στην προσέγγιση συγκεκριμένων περιφερειών. Το 2016 κυκλοφόρησε το δεύτερο επίσημο κείμενο Ευρωπαϊκής Στρατηγικής με τίτλο «Μια συνολική Στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης». Το κείμενο αυτό αντικατέστησε το προηγούμενο ενώ θεωρείται ότι μετέφερε το κέντρο βάρους από τη διακήρυξη αρχών στην πρακτική προσέγγιση και το ρεαλισμό. Το ίδιο έτος μετά την έξοδο του Ηνωμένου Βασιλείου για πρώτη φορά στην ιστορία της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποχώρησε ένα κράτος μέλος δημιουργώντας την ανάγκη για αναπροσαρμογή των διμερών σχέσεων. Οι εξωτερικές προκλήσεις της ΕΕ παρέχουν τη δυνατότητα να διαπιστωθεί η εφαρμογή των στόχων και των αρχών όπως τίθενται μέσω των θεσμικών κειμένων στην ακολουθούμενη πολιτική. Ακόμα, παρουσιάζεται η αλληλεπίδραση της Ένωσης με το διεθνές περιβάλλον. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν οι σχέσεις με τη Ρωσία, το Ιράν και την Τουρκία. Στο εσωτερικό της Ένωσης η συνοχή δοκιμάζεται σε συνάρτηση με τη δυναμική μεταξύ των μεγαλύτερων σε μέγεθος κρατών μελών όπως είναι η Γερμανία, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Συμπερασματικά, αφού σταθμιστεί η θεσμική της υπόσταση και οι εξωτερικές και εσωτερικές σχέσεις της, θα ήταν δυνατό να υποστηριχθεί ότι η ΕΕ δεν αποτελεί ένα ενιαίο σύνολο στο πεδίο των διεθνών διαπραγματεύσεων για την άμυνα και την ασφάλεια.