مقاله اي که در پيش روي داريد در پي تبيين دو مدل از مدلهايي است که نظام پيدايي عالم را به تصوير مي کشند. در حوزه تفکر اسلامي، الگوهاي سينايي و اشراقي، نسبت به ديگر الگوهاي شده، معروف تر و درخور توجه بيشتري هستند. گر چه اصل مساله ارتباط خدا با عالم، خصوصا در باب پيدايش آن (و نه صرفا تدبير آن)، پس از مساله خدا، مهمترين مساله فلسفي، به خصوص براي فيلسوفان متاله تلقي مي شود، اما نويسندگان اين مقاله درصددند تا نشان دهند که اتفاقا ناکامي فيلسوفان در اين مساله بيش از هر مساله ديگري است و براي اثبات فرض خود به انديشه دو فيلسوف بزرگ مسلمان (ابن سينا و شيخ اشراق) که تلاشهايي جدي براي ارايه مدلي نظام مند از خلقت نموده اند، تمسک جسته اند. در نهايت پس از تحليل محتوايي و در حد ظرفيت يک مقاله، برخي از نقدهايي که ممکن است آراي اين بزرگان را آسيب پذير نمايد، مطرح کرده و امر داوري را به خوانندگان واگذار نموده اند.