NobleBlocks

Research indexJournal article

Όστρεα από τους οικισμούς του Θερμαϊκού Κόλπου: ανασυνθέτοντας την κατανάλωση των μαλακίων στη Νεολιθική και την Εποχή Χαλκού

Βεροπουλίδου

Aristotle University of Thessaloniki1 Jan 2011Open access

NobleIDark:/48914/w1/20260524/17C0D142DOI10.26262/heal.auth.ir.128457

Free to read at the publisher

You can read the abstract here, or the full text at the publisher.

Read at the publisher

Abstract

Αντικείμενο της διατριβής είναι η μελέτη και ανάλυση των συνόλων οστρέων από τέσσερις οικισμούς του Θερμαϊκού Κόλπου: Παλιάμπελα Κολινδρού, Μακρύγιαλο Πιερίας, Αρχοντικό Γιαννιτσών και Τούμπα Θεσσαλονίκης. Στόχος της μελέτης ήταν να εξετάσει τους τρόπους κατανάλωσης των μαλακίων και των οστρέων κατά τη Νεολιθική και την Εποχή Χαλκού στην κεντρική Μακεδονία. Η μελέτη υιοθετεί μια νέα προσέγγιση που εστιάζει στην εξέταση της βιογραφίας των οστρέων και που αντλεί στοιχεία από την ανθρωπολογική οπτική στη διατροφή και από την ερμηνευτική προσέγγιση του υλικού πολιτισμού, προκειμένου να απομακρυνθεί από τις παραδεδομένες απόψεις σε σχέση με τα μαλάκια και να διερευνήσει τις δραστηριότητες συλλογής, κατανάλωσης και απόρριψης ως κοινωνικές πρακτικές με συγκεκριμένη δομή και νόημα σε κάθε περίπτωση. Μεθοδολογικά η μελέτη στηρίζεται σε: μακροσκοπική και μικροσκοπική εξέταση κάθε οστρέου (ταύτιση ειδών, ποσοτικοποίηση, μέτρηση μεγέθους, ανθρωπογενή και φυσικά ίχνη στα όστρεα, κ.α.), μελέτη της ταφονομίας των συνόλων, ερμηνευτική ταξινόμηση των ειδών, ανάλυση του πλαισίου εύρεσης των συνόλων σε διάφορες κλίμακες του χώρου και του χρόνου. Συνολικά μελετήθηκαν 909.009 όστρεα από τους τέσσερις οικισμούς και συνεκτιμήθηκαν τα 51.338 όστρεα που προήλθαν από έντεκα ακόμη οικισμούς της περιοχής. Σύμφωνα με τα στοιχεία, η συλλογή των μαλακίων είχε εξειδικευμένο χαρακτήρα και αποτελούσε μια επιτυχημένη παραγωγική πρακτική, ενσωματωμένη στο πλέγμα των οικονομικών δραστηριοτήτων των περισσότερων κοινοτήτων. Η κατανάλωση των μαλακίων ως τροφής ήταν μια διαδεδομένη πρακτική σε όλη τη διάρκεια της Νεολιθικής και της Εποχής Χαλκού και με ειδικά χαρακτηριστικά, όπως η εστίαση σε ένα κυρίως είδος (Cerastoderma glaucum) από τη μεγάλη ποικιλία που ήταν διαθέσιμη στο φυσικό περιβάλλον. Ταυτόχρονα, ένα μέρος από τα απορρίμματα της τροφής ανακυκλωνόταν για την κατασκευή αντικειμένων κόσμησης, που χρησιμοποιούνταν σε κάθε πλαίσιο, οικιακό και κοινόχρηστο. Ακόμη, από τη Μέση Εποχή Χαλκού και έπειτα, τα μαλάκια χρησιμοποιήθηκαν και στην παρασκευή πορφυρής βαφής. Αυτές οι κοινές επιλογές στη διατροφή και στην κόσμηση αποτελούσαν συνειδητές επιλογές και συνεπώς έναν από τους τρόπους που χρησιμοποιούσαν οι κάτοικοι της περιοχής για να δηλώσουν την ταυτότητά τους. Ωστόσο, καταγράφηκε μεγάλη ποικιλομορφία στις καταναλωτικές πρακτικές σε συγχρονικό και διαχρονικό επίπεδο, που οφείλεται τόσο στις τοπικές περιβαλλοντικές συνθήκες όσο και στις ιδιαίτερες κοινωνικές και οικονομικές επιλογές της κάθε κοινότητας και υποδεικνύει τον ενεργό ρόλο των ανθρώπων στη δόμηση της κοινωνικής πραγματικότητας.

Discussion

Topics

More

Suggest a correction or report