Research indexJournal article
महतम गध यच शरमवषयक वचर
नाईक
Zenodo (CERN European Organization for Nuclear Research)27 Oct 2023Open access
NobleIDark:/48914/w1/20260515/A33C0E68DOI10.5281/zenodo.10125887
महतम गध यच शरमवषयक वचर
नाईक · Zenodo (CERN European Organization for Nuclear Research) · 2023
NobleIDark:/48914/w1/20260515/A33C0E68DOI10.5281/zenodo.10125887
Free to read at the publisher
You can read the abstract here, or the full text at the publisher.
Abstract
महात्मा गांधीजींनी भारतातील समाजसुधारक, विचारवंत यांच्या परंपरेतील अग्रगण्य नाव आहे. राष्ट्रपिता महात्मा गांधी विसाव्या शतकातील महत्त्वपूर्ण महापुरुष होते. 'येणाऱ्या पिढ्या विश्वास करू शकणार नाहीत की हाडामांसाचा एक मनुष्य पृथ्वीतलावर होऊन गेला' असे त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वाचे वर्णन महान शास्त्रज्ञ अल्बर्ट आईनस्टाईन यांनी आहे. गांधीजींनी सत्य, अहिंसा, सत्याग्रहाची अनमोल देणगी भारताला दिली. एवढेच नव्हे तर या मूल्यांआधारे त्यांनी भारताला स्वातंत्र्यही मिळवून दिले. जगात व्हाव्या वाटणाऱ्या प्रत्येक सुधारणेची सुरुवात स्वत:पासून करण्यावर त्यांचा विश्वास होता. श्रमातूनच मानवी गरजांची पुर्तता होत असते त्यामुळे मानवी जीवनात श्रमाला अनन्यसाधारण महत्त्व आहे. बाराव्या शतकात महात्मा बसवेश्वरांनी कायकवै कैलास असा मूलमंत्र दिला होता. त्याचा महात्मा गांधीनी आपल्या जीवनामध्ये उपयोग केलेला दिसून येतो. श्रम हे मूल्य त्यांनी स्वत: तर आयुष्यभर जपलेच शिवाय या मूल्यांची रुजवणूक भारतीय जनमानसात केली. गांधीजींनी श्रमप्रतिष्ठेला खूपच महत्त्व दिल्याचे दिसून येते. आपल्या दैनंदिन उदरनिर्वाहासाठी जेवढे आवश्यक आहेत तेवढे कष्ट, श्रम प्रत्येकाने केलेच पाहिजेत असे त्यांचे मत होते. ते नियत्यनिमाने चरखा चालवत असत. स्वच्छतेलाही त्यांच्या जीवनात अनन्यसाधारण महत्त्व होते. प्रत्येक व्यक्तीने आपला उदरनिर्वाह करण्यासाठी अनिवार्य असलेले भोजन स्वकष्टातून अर्जित करावे असे त्यांचे मत होते. श्रमामुळे व्यक्तिगत लाभाबरोबर शरीरस्वास्थ्यही लाभते. त्यामुळे म.गांधीजींचा श्रमाविषयीचा दृष्टिकोन व्यापक होता.