NobleBlocks

Research indexJournal article

Εφαρμογή γεωγραφικών συστημάτων πληροφοριών για την εκτίμηση ρύπανσης φαρμακευτικών ενώσεων και προϊόντων προσωπικής φροντίδας σε μονάδες επεξεργασίας λυμάτων στον ελλαδικό χώρο

Συμσάρης

Aristotle University of Thessaloniki1 Jan 2019Open access

NobleIDark:/48914/w1/20260525/5A4B865EDOI10.26262/heal.auth.ir.310495

Free to read at the publisher

You can read the abstract here, or the full text at the publisher.

Read at the publisher

Abstract

Τις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται ραγδαία αύξηση στην κατανάλωση φαρμακευτικών ουσιών και προϊόντων προσωπικής φροντίδας (PPCPs), γεγονός που έχει ως αποτέλεσμα τον εντοπισμό τους σε αξιοσημείωτες συγκεντρώσεις στο περιβάλλον. Οι ουσίες αυτές περιλαμβάνουν πολυπληθείς κατηγορίες ενώσεων που χρησιμοποιούνται στην ιατρική, κτηνιατρική, την γεωργία και ως προϊόντα προσωπικής φροντίδας. Συγκεντρώσεις έχουν εντοπισθεί παγκοσμίως σε υδατικά και εδαφικά οικοσυστήματα, σε μονάδες επεξεργασίας υγρών αποβλήτων (ΜΕΥΑ) και μονάδες επεξεργασίας νερού (ΜΕΝ). Οι PPCPs και οι μεταβολίτες τους εισάγονται στο περιβάλλον από πολυποίκιλες άμεσες και έμμεσες οδούς με τις ΜΕΥΑ να θεωρούνται μία από τις κυριότερες. Θεωρούνται επίσης από την επιστημονική κοινότητα ρύποι επείγουσας παρακολούθησης. Σε παγκόσμιο επίπεδο έχει πραγματοποιηθεί μεγάλος αριθμός μελετών για την παρουσία και τύχη των PPCPs στις ΜΕΥΑ ενώ όσον αφορά την Ελλάδα, τα τελευταία χρόνια, έχουν αυξηθεί οι συστηματικές μελέτες. Ένα γεωγραφικό σύστημα πληροφοριών (Geographical Information System – GIS) είναι ένα λογισμικό χαρτογράφησης το οποίο παρέχει την δυνατότητα συλλογής - αποθήκευσης, επεξεργασίας, ανάλυσης και οπτικοποίησης χωρικών δεδομένων με σκοπό την υποστήριξη του εκάστοτε χρήστη για την λύση προβλημάτων και λήψη αποφάσεων. Σε παγκόσμιο επίπεδο υπάρχει σημαντικός αριθμός μελετών κατά τις οποίες γίνεται χρήση GIS για την απεικόνιση χημικών ρυπαντών στο περιβάλλον. Για τα PPCPs ωστόσο ο αριθμός μελετών είναι πολύ μικρός. Ειδικότερα για την Ελλάδα τη δεδομένη στιγμή δεν υπάρχουν βιβλιογραφικά δεδομένα. Στην παρούσα εργασία πραγματοποιήθηκε έλεγχος επιπέδου ρύπανσης τριών διαφορετικών ΜΕΥΑ: Λάρισας, Βόλου και Καβάλας, οι οποίες είναι πόλεις - πρωτεύουσες Περιφερειακών Ενοτήτων. Η δειγματοληψία πραγματοποιήθηκε το έτος 2017 με περίοδο δειγματοληψίας από Απρίλιο έως και Ιούνιο. Οι ουσίες που επιλέχθηκαν ήταν 78 PPCPs από είκοσι μία διαφορετικές κατηγορίες οι οποίες έχουν εκτεταμένη χρήση στην Ελλάδα και στην Ευρώπη. Η προκατεργασία πραγματοποιήθηκε με την τεχνική της εκχύλισης στερεάς φάσης (Solid Phase Extraction, SPE) και η ανάλυση με Υγρή χρωματογραφία συζευγμένη με Φασματομετρία μάζας (LC-MS). Εν συνεχεία πραγματοποιήθηκε μελέτη εκτίμησης περιβαλλοντικής επικινδυνότητας για τις εξόδους των ΜΕΥΑ, για τρία τροφικά επίπεδα (Ψάρια, Ασπόνδυλα και Άλγη) με τη μέθοδο του πηλίκου επικινδυνότητας (Risk Quotient). Τέλος οι ανιχνευθέντες συγκεντρώσεις εισόδων και εξόδων ΜΕΥΑ της παρούσας εργασίας όπως και αντίστοιχα ερευνητικά δεδομένα του ελλαδικού χώρου εισάχθηκαν στο λογισμικό ArcGIS με σκοπό την δημιουργία εφαρμογής για την ανάδειξη επιπέδων συγκεντρώσεων των PPCPs στις ελληνικές ΜΕΥΑ στο ευρύ κοινό. Οι υψηλότερες μέσες συγκεντρώσεις παρουσιάστηκαν στις εισόδους ΜΕΥΑ για τα αναλγητικά/αντιφλεγμονώδη paracetamol και diclofenac (>1000 ng/l), την αντιδιαβητική ουσία metformin (έως 1400ng/l), το αντιβιοτικό clarithromycin (έως 952.3ng/l) και το οπιώδες αναλγητικό tramadol (έως 814 ng/l). Οι ψυχιατρικές ουσίες παρουσίασαν εν γένει αρνητικές απομακρύνσεις. Υψηλή οξεία τοξικότητα παρουσίασαν τα αντιβιοτικά clarithromycin και azithromycin (φύκη) και το αναλγητικό/αντιφλεγμονώδες diclofenac (ψάρια και ασπόνδυλα) για τις τρεις υπό μελέτη ΜΕΥΑ. Υψηλή χρόνια τοξικότητα κυρίως παρουσίασε το ranitidine (ασπόνδυλα), το azithromycin (φύκη), το diclofenac (ψάρια) και το furosemide (ψάρια). Μέσω της εισαγωγής δεδομένων συγκεντρώσεων PPCPs σε εισόδους και εξόδους ελληνικών ΜΕΥΑ στα λογισμικά του ArcGIS (ArcGIS Desktop και ArcGIS Online) και χρησιμοποιώντας την εφαρμογή Web appBuilder, δημιουργήθηκε εφαρμογή η οποία μέσω κατάλληλων διαδραστικών εργαλείων (διαγράμματα, αναζήτηση) δύναται να ενημερώσει το κοινό για τις ανιχνευθέντες συγκεντρώσεις στις ελληνικές ΜΕΥΑ.

Discussion

Topics

More

Suggest a correction or report