NobleBlocks

Research indexJournal article

Το ανεικόνιστο του Θεού και τα είδωλα

Γαλάνης

Aristotle University of Thessaloniki1 Jan 2015Open access

NobleIDark:/48914/w1/20260515/57BACDE5DOI10.26262/heal.auth.ir.288412

Free to read at the publisher

You can read the abstract here, or the full text at the publisher.

Read at the publisher

Abstract

Σκοπός της διατριβής ήταν να μελετηθούν το ζήτημα της βιβλικής απαγόρευσης των λατρευτικών ειδώλων και κυρίως το ερώτημα της ανεικόνιστης λατρείας του Γιαχβέ στον Ναό της Ιερουσαλήμ. Το πρώτο σκέλος απαίτησε την λεπτομερή εξέταση των αντιλήψεων για τα είδωλα μέσα από διηγηματικά, προφητικά και νομικά κείμενα της Παλαιάς Διαθήκης, ενώ το δεύτερο επέβαλε μια προσπάθεια να κατανοηθούν σε βάθος τα στοιχεία εκείνα που σύμφωνα με τις βιβλικές περιγραφές διαμορφώνουν μια λατρεία, από την οποία απουσιάζει η λατρευτική εικόνα. Κάτι τέτοιο θα ήταν αδύνατο χωρίς να προηγηθεί η μελέτη ανάλογων φαινομένων της λατρευτικής ζωής των λαών της Aρχαίας Εγγύς Ανατολής. Για τον λόγο αυτό στο 1ο Mέρος εξετάστηκε το φαινόμενο της χρήσης λατρευτικών αγαλμάτων στους λαούς της αρχαίας Μεσοποταμίας, της Αιγύπτου, του κράτους των Χετταίων, των πόλεων της Συρίας κατά την 2η π.Χ. χιλιετία, των Αραμαίων και των Φοινίκων, των φυλών της αραβικής χερσονήσου και των Ναβαταίων, καθώς και του αρχαίου ελληνικού κόσμου. Παράλληλα, καταβλήθηκε κάθε δυνατή προσπάθεια να τονιστούν σε κάθε πολιτισμό τα αρχαιολογικά, εικονογραφικά και επιγραφικά στοιχεία που παρουσιάζουν ενδείξεις λατρείας των θεών χωρίς ανθρωπόμορφα ή ζωόμορφα είδωλα. Το 2ο μέρος της διατριβής καταλαμβάνει η διερεύνηση της σημασίας των ειδώλων στα βασίλεια του αρχαίου Ισραήλ και του Ιούδα κατά τους ιστορικούς χρόνους, η οποία πραγματοποιήθηκε με βάση το ερώτημα της εικονογραφίας του Γιαχβέ. Για τον λόγο αυτό επιχειρήθηκε με την αξιοποίηση των διαθέσιμων, σχετικών αρχαιολογικών ευρημάτων μια αξιολόγηση των βιβλικών μαρτυριών για την λατρεία του χρυσού μόσχου που κατέστρεψε ο Μωυσής, του χάλκινου όφεως που κατασκεύασε ο Μωυσής, καθώς και του πιθανότατα ανθρωπόμορφου ειδώλου της θεάς Ασερά. Στην συνέχεια εκτίθεται μια ενότητα για την πολεμική των προφητών εναντίον των λατρευτικών ειδώλων των άλλων λαών και μια ανάλυση της απαγόρευσης των ειδώλων στον Δεκάλογο. Το 3ο μέρος της διατριβής πραγματεύεται το φαινόμενο της ανεικόνιστης λατρείας. Εξωβιβλικές, εβραϊκές πηγές και εθνικοί συγγραφείς των ελληνορωμαϊκών χρόνων κάνουν λόγο για το εντελώς κενό δαβίρ (Άδυτο) του 2ου Ναού της Ιερουσαλήμ. Πρόκειται για την ανεικόνιστη λατρεία του Θεού των Εβραίων κατά την μεταιχμαλωσιακή εποχή. Στην συνέχεια αποτολμήθηκε η κατανόηση της λατρείας του Γιαχβέ στον Ναό κατά τα χρόνια της μοναρχίας. Αυτό πραγματοποιήθηκε μέσα από την διερεύνηση του ρόλου των λίθινων στηλών (ματσεβώθ) στην λατρεία του Γιαχβέ και από την προσπάθεια της ανασύνθεσης της εικόνας που παρουσίαζε το δαβίρ του προαιχμαλωσιακού, ιεροσολυμητικού ναού. Τα κύρια μεγέθη της διερεύνησης είναι η Κιβωτός της Διαθήκης και τα Χερουβίμ του αδύτου. Δεδομένης της ερμηνείας των δυο πλασμάτων ως ενός θρόνου σφιγγών επιχειρήθηκε η διατύπωση μιας πιθανής λύσης για τον συνδυασμό των δυο μεγεθών. Προτείνεται μια νέα κατανόηση στον χώρο που διαφοροποιείται από τις δυο κυρίαρχες στην έρευνα θεωρίες, εκείνης ενός ένθρονου, λατρευτικού ειδώλου του Γιαχβέ και εκείνης που κατανοεί τα χερουβίμ ως κενό θρόνο. Την κατακλείδα της εργασίας καταλαμβάνει η θεολογία της ανεικόνιστης λατρείας, όπως φαίνεται μέσα από την μελέτη του 4ου κεφαλαίου του βιβλίου του Δευτερονομίου, κείμενο, στο οποίο θεμελιώνεται η απαγόρευση των ειδώλων στο ανεικόνιστο του Γιαχβέ. Και το ανεικόνιστο του Γιαχβέ θεμελιώνεται με την σειρά του στην αποκάλυψή του στο όρος Σινά.

Discussion

Topics

More

Suggest a correction or report