Research indexThesis
Συνδυασμένη ανάπτυξη κατανόησης ενεργειακών μηχανισμών και δεξιοτήτων λήψης απόφασης και η σύνδεση τους με τη φύση της επιστήμης
Παπαδούρης
The Library of Electronic Cyprus Thematic Organized Collections (LYKYTHOS) (University of Cyprus)1 Apr 2010Open access
NobleIDark:/48914/w1/20261105/586289B2DOI10.82357/gnosis/289
Συνδυασμένη ανάπτυξη κατανόησης ενεργειακών μηχανισμών και δεξιοτήτων λήψης απόφασης και η σύνδεση τους με τη φύση της επιστήμης
Παπαδούρης · The Library of Electronic Cyprus Thematic Organized Collections (LYKYTHOS) (University of Cyprus) · 2010
NobleIDark:/48914/w1/20261105/586289B2DOI10.82357/gnosis/289
Free to read at the publisher
You can read the abstract here, or the full text at the publisher.
Abstract
Η εργασία απευθύνθηκε σε δύο βασικές επιδιώξεις. Η πρώτη εστιάζει στην ανάπτυξη διδακτικού υλικού για την προώθηση (α) εννοιολογικής κατανόησης και επιστημολογικής ενημερότητας για την ενέργεια, (β) επάρκειας για βασικές πτυχές της φύσης της επιστήμης και (γ) της συλλογιστικής στρατηγικής της βελτιστοποίησης σε καταστάσεις λήψης απόφασης. Η δεύτερη αφορά στη διαχείριση συγκεκριμένων ερευνητικών ερωτημάτων τα οποία συνδέονται άμεσα με την ανάπτυξη και την αξιολόγηση του διδακτικού υλικού και αποσκοπούν στην ενίσχυση του διαθέσιμου ερευνητικού υποβάθρου για (α) τις αρχικές ιδέες των μαθητών αναφορικά με τις βασικές μαθησιακές επιδιώξεις του διδακτικού υλικού και τις σχετικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν και (β) το βαθμό στον οποίο είναι εφικτή η επίδραση στις αρχικές ιδέες των μαθητών, μέσα από ειδικά σχεδιασμένες διδακτικές επινοήσεις.Η πορεία υλοποίησης της εργασίας περιέλαβε πέντε στάδια. Στο πρώτο στάδιο αναπτύχθηκε μια πρώτη εκδοχή του διδακτικού υλικού λαμβάνοντας υπόψη (α) την υφιστάμενη τεχνογνωσία που καταγράφεται στη σχετική ερευνητική βιβλιογραφία, (β) την ανάλυση του περιεχομένου και της δομής των τριών μαθησιακών επιδιώξεων, και (γ) τις αρχικές ιδέες των μαθητών και τις δυσκολίες που συναντούν αναφορικά με τις τρεις μαθησιακές επιδιώξεις. Το διδακτικό υλικό αποτελείται από δύο ενότητες. Η πρώτη εστιάζει στην επεξεργασία της ενέργειας και επικεντρώνεται στην προώθηση (α) επιστημολογικής επάρκειας για συγκεκριμένα χαρακτηριστικά της φύσης της επιστήμης και (β) εννοιολογικής κατανόησης για την ενέργεια και την εφαρμογή της στην ανάλυση μεταβολών σε φυσικά συστήματα. Η δεύτερη ενότητα αποσκοπεί στην καλλιέργεια της συλλογιστικής στρατηγικής της βελτιστοποίησης. Η ακολουθία που έχει αναπτυχθεί αξιοποιεί ως συγκείμενο κοινωνικο-επιστημονικά ζητήματα ενεργειακού χαρακτήρα. Συνεπώς, η σύνδεση ανάμεσα στις δύο ενότητες προκύπτει από την αξιοποίηση του θεματικού πλαισίου της ενέργειας. Το δεύτερο στάδιο περιέλαβε την εφαρμογή του διδακτικού υλικού στο πλαίσιο ενός απογευματινού μαθητικού ομίλου στον οποίο συμμετείχαν 28 μαθητές ηλικίας 11 ως 14 ετών. Παράλληλα με την υλοποίηση του διδακτικού υλικού εφαρμόστηκαν διαδικασίες συλλογής εμπειρικών δεδομένων αναφορικά με την εξέλιξη της κατανόησης των μαθητών σε σχέση με τις μαθησιακές επιδιώξεις. Τα δεδομένα που προέκυψαν παρείχαν ενθαρρυντικές ενδείξεις σχετικά με την προώθηση των υπό έμφαση μαθησιακών επιδιώξεων. Επίσης, προέκυψαν ενδείξεις για πτυχές της ακολουθίας δραστηριοτήτων που δεν λειτούργησαν ιδιαίτερα αποτελεσματικά. Αυτές οι ενδείξεις αποτέλεσαν βασική πηγή αναφοράς στο τρίτο στάδιο, το οποίο επικεντρώθηκε στην αναθεώρηση του διδακτικού υλικού. Στο τέταρτο στάδιο εφαρμόστηκε η αναθεωρημένη ακολουθία δραστηριοτήτων σε πραγματικά περιβάλλοντα τάξης. Οι δύο ενότητες εφαρμόστηκαν ανεξάρτητα. Η πρώτη υλοποιήθηκε σε τρεις έκτες τάξεις ενός δημοτικού σχολείου (Ν=64) και η δεύτερη σε δύο έκτες τάξεις ενός άλλου σχολείου (Ν=48). Η επεξεργασία των εμπειρικών δεδομένων που είχαν συλλεγεί κατά την εφαρμογή των δύο ενοτήτων κατέδειξε αξιόλογη εξέλιξη στο σκεπτικό των μαθητών σε σχέση με το σύνολο των μαθησιακών επιδιώξεων. Ωστόσο, παρείχε επίσης ενδείξεις για πτυχές του διδακτικού υλικού οι οποίες δεν λειτούργησαν σε ικανοποιητικό βαθμό. Αυτές οι ενδείξεις καθοδήγησαν τη διαδικασία αναθεώρησής του στο πέμπτο στάδιο της πορείας υλοποίησης της εργασίας. Η συνεισφορά της εργασίας στο ερευνητικό πεδίο της μάθησης και της διδασκαλίας στις φυσικές επιστήμες αναλύεται σε δύο συνιστώσες. Η πρώτη αφορά στο διδακτικό υλικό που προέκυψε ως προϊόν της εργασίας. Αυτή η συνεισφορά καθίσταται προφανής από το γεγονός ότι η διδακτική διαχείριση της καθεμιάς από τις μαθησιακές επιδιώξεις στις οποίες απευθύνεται αποτελεί μια πρόκληση που αντιμετωπίζει η διδακτική των φυσικών επιστημών. Η δεύτερη αφορά στην ενίσχυση των βασικών πτυχών του θεωρητικού πλαισίου στο οποίο εντάσσεται η εργασία.