Research indexThesis
Χαρτογράφηση επιδεκτικότητας και επικινδυνότητας δημιουργίας πάγου και παγετού σε τεχνικά έργα και φυτοκαλυμμένες επιφάνειες πρανών
Λουκά
Agricultural University of Athens1 Jan 2014Open access
NobleIDark:/48914/w1/20260523/F4A6670ADOI10.26216/heal.aua.233
Χαρτογράφηση επιδεκτικότητας και επικινδυνότητας δημιουργίας πάγου και παγετού σε τεχνικά έργα και φυτοκαλυμμένες επιφάνειες πρανών
Λουκά · Agricultural University of Athens · 2014
NobleIDark:/48914/w1/20260523/F4A6670ADOI10.26216/heal.aua.233
Free to read at the publisher
You can read the abstract here, or the full text at the publisher.
Abstract
Το φαινόμενο της επικράτησης παγετού και του σχηματισμού πάγου αποτελεί ένα σημαντικό κίνδυνο ακόμα και σε μεσογειακές περιοχές όπως η Ελλάδα. Η αποτελεσματική πρόβλεψη του κινδύνου συντελεί στην έγκαιρη λήψη μέτρων πρόληψης και το σωστό σχεδιασμό έργων υποδομής. Στην παρούσα μεταπτυχιακή εργασία, επιχειρείται η χαρτογράφηση του παγετού και πάγου με τον συνδυασμό δεδομένων δορυφορικών MODIS, γεωχωρικών, μετεωρολογικών και καταγραφών ζημιών από παγετό σε καλλιεργούμενες εκτάσεις από τον Ελληνικό Οργανισμό Γεωργικών Ασφαλίσεων. Η μεθοδολογία που ακολουθήθηκε, έλαβε υπόψη την συχνότητα εμφάνισης παγετού και πάγου, καθώς και την συσχέτιση των τοπογραφικών, φυσικών και ανθρωπογενών παραγόντων με τον υφιστάμενο κίνδυνο. Η περιοχή μελέτης καλύπτει τμήματα της Ηπείρου, Δυτικής και Κεντρικής Μακεδονίας και αποτελείται από 514 δημοτικά διαμερίσματα. Χαρακτηρίζεται από έντονες εναλλαγές ανάγλυφου, ενώ οι κλιματικές της συνθήκες παρουσιάζουν μία αντίστοιχη μεταβλητότητα. Δημιουργήθηκε ένα μοντέλο επικινδυνότητας λόγω παγετού και πάγου σε δύο εκδοχές ανάλογα τη φύση των αρχικών δεδομένων: στατικό και δυναμικό μοντέλο. Οι παράγοντες που ελήφθησαν υπόψη στην στατική εκδοχή του μοντέλου είναι το υψόμετρο, η κλίση και ο προσανατολισμός των πρανών, ο τύπος του ανάγλυφου, το υδρογραφικό δίκτυο και η χρήση και κάλυψη γης. Οι παράγοντες αυτοί συνδυάστηκαν μεταξύ τους με κατάλληλα βάρη ανάλογα με τον βαθμό επιρροής τους στον κίνδυνο και έπειτα από δοκιμές επιλέχθηκε η καλύτερη συσχέτιση και κατηγοριοποίηση παραγόντων. Στην δυναμική εκδοχή του μοντέλου συμπεριλήφθησαν επιπλέον παράγοντες που σχετίζονται με τις χρήσεις γης και την βλάστηση, οι οποίοι παρουσιάζουν σημαντική διαφοροποίηση με το χρόνο. Σαν χρονικό διάστημα εφαρμογής του δυναμικού μοντέλου επιλέχθηκε το διάστημα 26 Φεβρουαρίου έως 05 Μαρτίου 2006. Κατά την περίοδο αυτή είχαν καταγραφεί ζημιές από παγετό σε 108 από τα 514 συνολικά δημοτικά διαμερίσματα της περιοχής μελέτης. Μέσω της παραπάνω διαδικασίας, δημιουργήθηκαν χάρτες επιδεκτικότητας του κινδύνου παγετού και πάγου για το κάθε μοντέλο χωριστά, οι οποίοι διαχωρίζουν την περιοχή μελέτης σε 5 ζώνες επικινδυνότητας. Οι χάρτες αυτοί αξιολογήθηκαν σε σύγκριση τον χάρτη συχνότητας παγετού που προήλθε από δορυφορικά δεδομένα επιφανειακής θερμοκρασίας από τον MODIS. Για τη δημιουργία του χάρτη συχνότητας παγετού επεξεργάστηκαν 640 εικόνες επιφανειακής θερμοκρασίας. Από τη σύγκριση του χάρτη επιδεκτικότητας στον κίνδυνο δημιουργίας πάγου και παγετού που δημιουργήθηκε από τα μοντέλα επικινδυνότητας με τον χάρτη συχνότητας παγετού από δορυφορικά δεδομένα διαπιστώθηκε υψηλή ταύτιση των αποτελεσμάτων σε ποσοστό 91,12% για το στατικό και 81,83% για το δυναμικό μοντέλο. Περαιτέρω, εφαρμόστηκαν τα μοντέλα επικινδυνότητας: α) στην Εγνατία Οδό και β) στις γεωργικές καλλιέργειες της περιοχής ενδιαφέροντος. Σύμφωνα με το χάρτη επικινδυνότητας παγετού και πάγου της Εγνατίας οδού, 4,35 km του δρόμου στην περιοχή του Μετσόβου βρίσκονται σε ζώνη πολύ υψηλού και 76,63 km σε ζώνη υψηλού κινδύνου στην περιοχή της Κοζάνης και των Γρεβενών. Ο διαχωρισμός της Εγνατίας οδού σε ζώνες επικινδυνότητας αξιολογήθηκε σε σύγκριση με τον χάρτη συχνότητας παγετού από δορυφορικά δεδομένα και η ταύτιση των δεδομένων ήταν υψηλή σε ποσοστό 93,78%. Επίσης, βρέθηκε καλή συσχέτιση μεταξύ των αποτελεσμάτων του μοντέλου και μίας μελέτης υπέρυθρης θερμογραφίας που έχει υλοποιηθεί σε ένα τμήμα της Εγνατίας οδού. Τέλος, το μοντέλο κινδύνου παγετού και πάγου εφαρμόστηκε στις γεωργικές καλλιέργειες της περιοχής ενδιαφέροντος. Ο χάρτης επικινδυνότητας που δημιουργήθηκε, ιδίως από το δυναμικό μοντέλο, είχε πολύ ικανοποιητική ταύτιση των περιοχών υψηλού και πολύ υψηλού κινδύνου με τις καταγραφές ζημιών από τον ΕΛ.Γ.Α. κατά το χρονικό διάστημα εφαρμογής του δυναμικού μοντέλου (26.02-05.03 του 2006). Μέρος των αποτελεσμάτων της παρούσας εργασίας παρουσιάστηκαν στο Ευρωπαικό Συνέδρειο Γεωεπιστημών – European Geosciences Union που διοργανώθηκε στις 27.02.2014 – 02.05.2014 στην Βιέννη, Αυστρία. Το άρθρο και το πόστερ της συμμετοχής παρουσιάζονται στο Παράρτημα ΙΙΙ.