Research indexJournal article
ЖЕР ПАЙДАЛАНУДАҒЫ ӨЗГЕРІСТЕРДІ МОДЕЛЬДЕУ ЖӘНЕ БОЛЖАУ ТӘСІЛДЕРІ
РИНАТОВИЧ, БОЛАТҰЛЫ, БАҚЫТЖАНҰЛЫ and 3 others
Zenodo (CERN European Organization for Nuclear Research)30 Sep 2025Open access
NobleIDark:/48914/w1/20260525/85424D6EDOI10.5281/zenodo.17318038
ЖЕР ПАЙДАЛАНУДАҒЫ ӨЗГЕРІСТЕРДІ МОДЕЛЬДЕУ ЖӘНЕ БОЛЖАУ ТӘСІЛДЕРІ
РИНАТОВИЧ, БОЛАТҰЛЫ, БАҚЫТЖАНҰЛЫ and 3 others · Zenodo (CERN European Organization for Nuclear Research) · 2025
NobleIDark:/48914/w1/20260525/85424D6EDOI10.5281/zenodo.17318038
Free to read at the publisher
You can read the abstract here, or the full text at the publisher.
Abstract
Бұл мақала жер пайдаланудағы өзгерістерді (ЖПӨ) модельдеу мен болжаудың негізгі теориялық және әдістемелік тәсілдеріне шолу жасайды, олардың жер ресурстарын тұрақты басқарудағы маңыздылығын көрсетеді. ЖПӨ-нің негізгі қозғаушы күштері — табиғи (биофизикалық) және антропогендік (әлеуметтік-экономикалық) факторлар қарастырылады. Мақалада негізгі модельдеу парадигмалары — статистикалық модельдер, ұяшықты автоматтар (СА), агентке негізделген модельдеу (АВМ) және гибридті тәсілдер талданады. Әрбір әдістің артықшылықтары мен кемшіліктері, сондай-ақ Қазақстан және Орталық Азия аймағындағы қолданылу мысалдары сипатталған. Соңында, модельдеудегі қиындықтар және болашақ бағыттар (машиналық оқыту, сценарийлік талдау) қорытылады.