Research indexJournal article
Ψυχοκοινωνικές ταυτότητες εφήβων μεταναστών/στριών μαθητών/τριών και κινηματογραφική εκπαίδευση: Η συμβολή της σχεσιακής ψυχανάλυσης
Αβδελίδου, Μπίμπου-Νάκου
Διάλογοι! Θεωρία και πράξη στις επιστήμες αγωγής και εκπαίδευσης13 Mar 2026Open access
NobleIDark:/48914/w1/20260526/B0FA22A6DOI10.12681/dial.42051
Ψυχοκοινωνικές ταυτότητες εφήβων μεταναστών/στριών μαθητών/τριών και κινηματογραφική εκπαίδευση: Η συμβολή της σχεσιακής ψυχανάλυσης
Αβδελίδου, Μπίμπου-Νάκου · Διάλογοι! Θεωρία και πράξη στις επιστήμες αγωγής και εκπαίδευσης · 2026
NobleIDark:/48914/w1/20260526/B0FA22A6DOI10.12681/dial.42051
Abstract
Σύμφωνα με ευρωπαϊκές πηγές, απουσιάζουν οι αφηγήσεις των μεταναστών και προσφύγων στη δημόσια σφαίρα, ενώ κυριαρχούν αναπαραστάσεις που τονίζουν την επισφάλεια, την απειλή, και τη ρητορική διακινδύνευσης από την παρουσία τους. Το άρθρο αφορά μια θεωρητική πρόταση που στηρίζεται σε μια διδακτορική εθνογραφική έρευνα δράσης με την χρήση οπτικών μεθόδων, παρατήρησης και ποιοτικής ανάλυσης δεδομένων από μια ομάδα εφήβων μεταναστών/μεταναστριών που παρακολουθούσαν μια ΜΚΟ στην Αθήνα. Ο στόχος της συνεργασίας αφορά την κατανόηση της προσφυγικής εμπειρίας μέσα από τα πλαίσια αναφοράς των ίδιων των συμμετεχόντων εφήβων. Το παρόν κείμενο επικεντρώνεται στην αξιοποίηση της σχεσιακής ψυχανάλυσης (διχοτόμηση, μεταβατικός χώρος, σύμπλεξη) και της κριτικής παιδαγωγικής ως μια πρόταση που καλεί τους ίδιους τους νέους μετανάστες να διαπραγματευτούν ζητήματα δυνατοτήτων και προκλήσεων, συγκρότησης ταυτότητας, ασφαλών σχέσεων και σύνδεσης τους με τις κοινότητες που συμμετέχουν και τις πολιτισμικές τους διαδρομές. Ουσιαστικά, ο βασικός σκοπός του παρόντος κειμένου αφορά μια πρόταση για τη χρήση κινηματογραφικών κειμένων στις σχολικές κοινότητες με μετανάστες μαθητές/τριες, αξιοποιώντας εργαλεία της σχεσιακής ψυχανάλυσης και της κριτικής παιδαγωγικής. Με αυτήν την πρόταση, δίνεται η δυνατότητα να διερευνηθούν κριτικά μορφές πολιτισμικού διαλόγου και διαπραγμάτευσης ως προς τη συγκρότηση ταυτοτήτων. Η κινηματογραφική εκπαίδευση παρέχει ευκαιρίες για μια ενταξιακή πολιτική με δεδομένη την απουσία αξιόπιστων και έγκυρων μελετών καθώς και συστηματικής εφαρμογής αντίστοιχων προγραμμάτων κινηματογραφικής εκπαίδευσης στο σχολικό πλαίσιο και στα αναλυτικά προγράμματα των Παιδαγωγικών Τμημάτων στην Ελλάδα.