NobleBlocks

Research indexThesis

Η συγκρότηση της θεματολογίας των ΜΜΕ μέσα από τις αλληλεπιδράσεις αθλητικών συντακτών και υπευθύνων επικοινωνίας ΠΑΕ στο πλαίσιο των νέων ΤΠΕ

Σπηλιόπουλος

1 Mar 2026

NobleIDark:/48914/w1/20261105/98462DF8DOI10.12681/eadd/61443

Paywalled

The full text is at the publisher

You can read the abstract here, or open it at the publisher.

Read at the publisher

Abstract

Η παρούσα διδακτορική διατριβή διερευνά σε βάθος το πλέγμα των σχέσεων μεταξύ Ποδοσφαιρικών Ανωνύμων Εταιρειών (ΠΑΕ) και Μέσων Μαζικής Επικοινωνίας (ΜΜΕ) στην Ελλάδα, εστιάζοντας στους Μηχανισμούς μέσω των οποίων οι πρώτες ασκούν επιρροή -έως και έλεγχο- επί της παραγωγής του τελικού δημοσιογραφικού προϊόντος. Η μελέτη έρχεται να καλύψει ένα σημαντικό ερευνητικό κενό, καθώς η υφιστάμενη διεθνής βιβλιογραφία προσεγγίζει το φαινόμενο αποσπασματικά, κατά περίπτωση και σε διάφορα αθλήματα διεθνώς, υποτιμώντας τη συστηματικότητα, την ένταση και τον θεσμικό χαρακτήρα των εν λόγω σχέσεων. Το θεωρητικό πλαίσιο της έρευνας εδράζεται στη θεωρία της οικοδόμησης της ατζέντας των Μέσων (agenda building), ενώ ενσωματώνει συμπληρωματικά, τη θεωρία της πληροφοριακής επιδότησης (information subsidies), από θεσμικούς δρώντες, προς τα ΜΜΕ. Μεθοδολογικά, η διατριβή υιοθέτησε την ποιοτική προσέγγιση αξιοποιώντας την ατομική συνέντευξη με ημιδομημένο οδηγό ερωτήσεων. Η ανάλυση πραγματοποιήθηκε μέσω της Αναστοχαστικής Θεματικής Ανάλυσης (ΑΘΑ) με ρητή αναγνώριση του ενεργού, ερμηνευτικού ρόλου του ερευνητή στην κατασκευή των θεμάτων. Το ερευνητικό εγχείρημα στηρίχθηκε φιλοσοφικά στον Κριτικό Ρεαλισμό. Στην έρευνα συμμετείχαν 52 άτομα, 36 ρεπόρτερ και 16 υπεύθυνοι επικοινωνίας ΠΑΕ, αρχικά μέσω σκόπιμης δειγματοληψίας και εν συνεχεία μέσω χιονοστιβάδας. Η ανάλυση των δεδομένων, οδήγησε στην αναστοχαστική κατασκευή έξι θεμάτων και 12 υποθεμάτων με εννοιολόγηση/όρους «Μηχανισμών» που συναρθρώνονται σε έναν ευρύτερο «μεταΜηχανισμό» πληροφοριακής κυριαρχίας των ΠΑΕ, ελέγχου και διαχείρισης της ειδησεογραφίας των Μέσων. Τα ευρήματα αποκάλυψαν την ύπαρξη ενός μεταΜηχανισμού συγκεντρωτικού και στρατηγικά οργανωμένου ελέγχου της ροής της πληροφορίας, μέσω του οποίου οι ΠΑΕ δεν περιορίζονται στον ρόλο των απλών πηγών ειδήσεων, αλλά ενεργούν δυναμικά ως κεντρικοί ρυθμιστές της. Η συγκρότησή του διέπεται από αλληλοενισχυόμενες πρακτικές που εκτείνονται από την επιλεκτική πρόσβαση και την προνομιακή διαχείριση πληροφοριών, έως την άσκηση έμμεσης αλλά και άμεσης πίεσης προς τους δημοσιογράφους, ακόμη και υπό καθεστώς φόβου ή/και τρομοκρατίας. Ειδικότερα, αναδείχθηκαν: (α) Η δομική διαπλοκή μεταξύ ιδιοκτητών ΠΑΕ και ΜΜΕ που επηρεάζουν τη συντακτική ανεξαρτησία και αυτονομία, (β) πρακτικές οικονομικής επιρροής ή συναλλαγής με δημοσιογράφους, συχνά με τη σιωπηρή αποδοχή, αν όχι παρότρυνση των Μέσων τους, (γ) παγιωμένες μορφές «ενίσχυσης» των ΜΜΕ μέσω φιλοξενίας, ταξιδιών και παροχής αποκλειστικού υλικού, (δ) η θεσμική αμφισημία ρόλων, με τους ΥΕ να δρουν παράλληλα και ως δημοσιογράφοι σε εξωτερικά Μέσα, (ε) τακτικές καθοδήγησης μέσω πειθούς και, σε αρκετές περιπτώσεις, χειραγώγησης των ΑΣ, καθώς και (στ) πρακτικές επιβολής της ατζέντας που φτάνουν έως μορφές αποκλεισμού και εκφοβισμού. Παρά τη μερική σύγκλιση με διεθνείς μελέτες, η έρευνα ανέδειξε εντονότερες και περισσότερο συστηματοποιημένες μορφές επιρροής, υποδηλώνοντας ότι η διεθνής βιβλιογραφία υποεκτιμά την έκταση και τον βαθμό θεσμοποίησης του φαινομένου. Η εικόνα της αθλητικής δημοσιογραφίας ως “ήπιας” και ψυχαγωγικής μορφής δημοσιογραφίας καθώς και οι χαρακτηρισμοί “Toyland”, “Media Toy Departement” και “δημοσιογραφία της Μαζορέτας” ενισχύονται, αναδεικνύοντας επιπλέον τη μετάβασή της προς περισσότερο κομφορμιστικές και εξαρτημένες μορφές δημοσιογραφίας, όπως αυτή του “καφέ φακέλου”, όπου ο ρόλος του πυλωρού της πληροφορίας μετατοπίζεται στους YE των ΠΑΕ. Εν κατακλείδι, προτείνονται περαιτέρω ερευνητικές κατευθύνσεις, όπως η ποσοτική αποτύπωση του φαινομένου, η εμβάθυνση σε Μηχανισμούς, η υιοθέτηση μικτών μεθοδολογιών και η εφαρμογή (συμμετοχικής) παρατήρησης, προκειμένου να διερευνηθούν σε βάθος οι πρακτικές που, συχνά, παραμένουν αόρατες ή αποσιωπημένες.

Discussion

More

Suggest a correction or report