Research indexThesis
Διαχείριση αλλαγής στην τυπική εκπαίδευση
Κούτσικας
1 Apr 2026
NobleIDark:/48914/w1/20261105/40A69659DOI10.12681/eadd/61422
Διαχείριση αλλαγής στην τυπική εκπαίδευση
Κούτσικας · 2026 · Subscription
NobleIDark:/48914/w1/20261105/40A69659DOI10.12681/eadd/61422
The full text is at the publisher
You can read the abstract here, or open it at the publisher.
Abstract
Η παρούσα διδακτορική διατριβή διερευνά τους παράγοντες που επηρεάζουν την αποδοχή και την υλοποίηση εκπαιδευτικών αλλαγών στις σχολικές μονάδες της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, μέσα από τις απόψεις των ίδιων των εκπαιδευτικών. Κεντρικός σκοπός της έρευνας είναι η ανάδειξη του ρόλου των παραγόντων που διαμορφώνουν το κίνητρο των εκπαιδευτικών να υλοποιούν εκπαιδευτικές αλλαγές με ιδιαίτερη έμφαση στον ηγετικό ρόλο των διευθυντών/τριών σχολικών μονάδων. Η έρευνα βασίζεται σε ποσοτικό ερευνητικό σχεδιασμό και υλοποιήθηκε σε δείγμα 906 εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Η συλλογή των δεδομένων πραγματοποιήθηκε μέσω δομημένου ερωτηματολογίου, το οποίο περιλάμβανε εργαλεία για τη μέτρηση των αιτιών φόβου απέναντι στις αλλαγές, των μηχανισμών αντιμετώπισής τους, της στάσης των εκπαιδευτικών απέναντι στις εκπαιδευτικές αλλαγές, και στην αξιολόγηση των συμπεριφορών στήριξης των αλλαγών εκ μέρους των διευθυντών/τριών. Η ανάλυση των δεδομένων πραγματοποιήθηκε με συνδυασμό περιγραφικών και επαγωγικών στατιστικών μεθόδων. Χρησιμοποιήθηκαν έλεγχοι διαφορών σε ζεύγη pairedt-test, συγκρίσεις βάσει δημογραφικών χαρακτηριστικών ANOVA και Kruskal Wallis, αναλύσεις συσχέτισης (Pearson), πολλαπλή γραμμική παλινδρόμηση, ανάλυση διαμεσολάβησης με τη μακροεντολή PROCESS (Model4) και ανάλυση συστάδων(clusteranalysis). Τα αποτελέσματα της έρευνας αναδεικνύουν ότι οι ενδογενείς αιτίες φόβου απέναντι στις αλλαγές δεν επηρεάζουν το κίνητρο των εκπαιδευτικών, γεγονός που αποδομεί την αντίληψη ότι η εκπαιδευτική αλλαγή αποτυγχάνει λόγω ατομικής αντίστασης των εκπαιδευτικών. Αντιθέτως, οι κυριότεροι ανασταλτικοί παράγοντες εντοπίζονται σε εξωγενείς συνθήκες, όπως η έλλειψη επαρκούς επιμόρφωσης και πόρων. Η υποστηρικτική σχολική ηγεσία αναδεικνύεται ως ισχυρός καταλύτης της αλλαγής, καθώς επηρεάζει άμεσα το κίνητρο των εκπαιδευτικών και έμμεσα μέσω της επίδρασης της ηγεσίας στις δεξιότητες διαχείρισης αλλαγών. Παράλληλα, διαπιστώνεται συστημικό χάσμα μεταξύ της σημασίας που αποδίδουν οι εκπαιδευτικοί στις ηγετικές πρακτικές στήριξης και της πραγματικής εφαρμογής τους, με τους διευθυντές/τριες να υπερέχουν σε πρακτικές συναλλακτικής και ηθικής ηγεσίας και να υστερούν στις μετασχηματιστικές διαστάσεις της ηγεσίας. Η διατριβή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η εκπαιδευτική αλλαγή δεν μπορεί να ευδοκιμήσει χωρίς υποστηρικτική ηγεσία και επένδυση στην επαγγελματική ανάπτυξη των εκπαιδευτικών.