เรื่องลิลิตเพชรมงกุฎนี้ เป็นเรื่องหนึ่งที่อยู่ในเวตาลปกรณัม ซึ่งเวตาลได้กล่าวเป้นปริศนาแก่พระวิกรมาหิตย์ เนื้อเรื่องกล่าวถึงเพชรมงกุฎไปประพาสป่าเห็นกวางเผือกก็อยากได้ ให้ทหารล้อมไว้ ถ้าออกไปทางใครจะประหาร พอดีกวางออกทางพระองค์เองจึงเสด็จตาม จนพลัดกับข้าราชบริพาร ต่อมาได้ไปพบพระราชธิดาของเมือง ๆ หนึ่ง ก็พอพระทัย ได้พี่เลี้ยงช่วยออกอุบายจนได้พานางไปอภิเษกที่เมืองของตนสมใจ ฝ่ายพระบิดาของหญิงสาว ได้ทราบภายหลังว่าถูกอุบายจนเสียลูกไป ก็เสียใจและสิ้นพระชนม์ด้วยกลั้นใจตาย เรื่องนี้เวตาลถามว่าการตายนี้ใครผิด