Research indexJournal article
Οπτικοχωρική ικανότητα: Δεύτερη και τρίτη διάσταση
Παπαντωνίου
Aristotle University of Thessaloniki1 Jan 2025Open access
NobleIDark:/48914/w1/20261105/1145107DDOI10.26262/heal.auth.ir.372875
Οπτικοχωρική ικανότητα: Δεύτερη και τρίτη διάσταση
Παπαντωνίου · Aristotle University of Thessaloniki · 2025
NobleIDark:/48914/w1/20261105/1145107DDOI10.26262/heal.auth.ir.372875
Free to read at the publisher
You can read the abstract here, or the full text at the publisher.
Abstract
Εισαγωγή: Η οπτικοχωρική ικανότητα αποτελεί πολυδιάστατη γνωσιακή λειτουργία που συνδέεται με την αντίληψη, τη μνήμη και τον εκτελεστικό έλεγχο. Η αξιολόγησή της μέσω 2D και 3D δοκιμασιών, καθώς και έργων αντιγραφής και ανάκλησης, αναδεικνύει διαφορετικούς μηχανισμούς επεξεργασίας. Επιπλέον, ψυχοκοινωνικοί παράγοντες, όπως άγχος και ποιότητα ζωής, επηρεάζουν τις επιδόσεις, καθιστώντας την οπτικοχωρική μελέτη ιδιαίτερα σημαντική για κλινική εφαρμογή και πρόληψη. Υλικό και Μέθοδος: Η μελέτη πραγματοποιήθηκε σε δείγμα 500 ενηλίκων γενικού πληθυσμού, ηλικίας 18–70 ετών. Χρησιμοποιήθηκε εκτενής νευροψυχολογική μπαταρία, η οποία περιλάμβανε δοκιμασίες οπτικοχωρικής ικανότητας (2D, 3D, αντιγραφή, ανάκληση) καθώς και κλασικά εργαλεία προσοχής, μνήμης και εκτελεστικών λειτουργιών. Παράλληλα, αξιολογήθηκαν ψυχολογικές μεταβλητές όπως άγχος, αυτοκτονικότητα, ποιότητα ζωής και αντιλαμβανόμενη αναπηρία. Τα δεδομένα αναλύθηκαν με περιγραφική και επαγωγική στατιστική (SPSS). Αποτελέσματα: Τα αποτελέσματα έδειξαν σημαντικές διαφορές μεταξύ 2D και 3D δοκιμασιών, με τις δεύτερες να απαιτούν πιο σύνθετες γνωστικές διεργασίες και να συνδέονται με υψηλότερη εκτελεστική οργάνωση. Η αντιγραφή κύβου και σπιτιού εμφάνισαν στατιστικά σημαντικές διαφοροποιήσεις (p < .01), ενώ η ποιότητα οργάνωσης στη φιγούρα του Rey προέβλεψε καλύτερη ανάκληση. Παράλληλα, υψηλότερα επίπεδα άγχους και αυτοκτονικότητας σχετίστηκαν με χαμηλότερη επίδοση, σε αντίθεση με την εκπαίδευση και την ποιότητα ζωής, που λειτούργησαν προστατευτικά. Τα ευρήματα αναδεικνύουν τον πολυπαραγοντικό χαρακτήρα της οπτικοχωρικής ικανότητας. Συζήτηση: Η οπτικοχωρική ικανότητα αναδείχθηκε ως πολυδιάστατη γνωσιακή λειτουργία, που προκύπτει από τη συνεργασία αντιληπτικών, μνημονικών και εκτελεστικών διεργασιών. Οι τρισδιάστατες δοκιμασίες (κύβος, σπίτι) αποδείχθηκαν πιο απαιτητικές και διακριτικές στην ανίχνευση ελλειμμάτων, ενώ η ποιότητα οργάνωσης στη φιγούρα του Rey φάνηκε να προβλέπει την απόδοση ανάκλησης. Παράγοντες όπως το άγχος, η αυτοκτονικότητα και η ποιότητα ζωής επηρέασαν σημαντικά την απόδοση, επιβεβαιώνοντας ότι η οπτικοχωρική λειτουργία επηρεάζεται από συνδυασμό νευροβιολογικών και ψυχοκοινωνικών παραμέτρων. Τα ευρήματα τονίζουν την ανάγκη ολιστικής προσέγγισης στην αξιολόγηση γνωσιακών δεξιοτήτων.