NobleBlocks

Research indexJournal article

Έμφυλες και περιβαλλοντικές διαστάσεις του δημόσιου χώρου: Αξιολόγηση της πλατείας Καούδη και της περιμετρικής περιοχής της

Βλάχου

Aristotle University of Thessaloniki1 Jan 2025Open access

NobleIDark:/48914/w1/20261105/82C2D038DOI10.26262/heal.auth.ir.373371

Free to read at the publisher

You can read the abstract here, or the full text at the publisher.

Read at the publisher

Abstract

Η παρούσα μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία επιχειρεί ένα συσχετισμό μεταξύ δύο παραμέτρων του σχεδιασμού, της έμφυλης ευαισθητοποίησης και της προστασίας του περιβάλλοντος.Το συγκεκριμένο θέμα επιλέγεται καθώς παρατηρείται πως σπάνια λαμβάνεται υπόψιν ο παράγοντας του φύλου στο σχεδιασμό, ιδιαιτέρως των δημόσιων χώρων. Επιπλέον, ακόμα πιο σπάνια συνδυάζεται η παράμετρος αυτή με τον περιβαλλοντικό σχεδιασμό παρόλο που διαθέτουν κοινές αρχές, εργαλεία και αποτελούν πολλές φορές ζητήματα αλληλένδετα. Αρχικά, μέσω της μελέτης της διεθνούς και ελληνικής βιβλιογραφίας, προσεγγίζεται σε θεωρητικό επίπεδο το ζήτημα του φύλου. Πιο συγκεκριμένα, γίνονται αναφορές σε διαφορετικές φεμινιστικές προσεγγίσεις, στο ζήτημα της διαθεματικότητας αλλά και στη σημασία μελέτης της πόλης μέσω της καθημερινής ζωής, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για τον έμφυλα ευαισθητοποιημένο σχεδιασμό. Επιπλέον, αναλύονται προβλήματα και ανισότητες που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες σε διάφορες πτυχές της καθημερινότητας, τα οποία αντίστοιχως οδηγούν και σε "χωρικές ανισότητες". Στη συνέχεια αναλύονται και πάλι σε θεωρητικό επίπεδο, πρακτικά εργαλεία του σχεδιασμού, τα οποία θα μπορούσαν να συμβάλλουν στην άμβλυνση αυτών των ανισοτήτων αλλά και στη διευκόλυνση της καθημερινότητας των γυναικών και κατ'επέκταση και του συνόλου των χρηστών των δημόσιων χώρων. Έπειτα από τη θεωρητική αυτή προσέγγιση σχετικά με το φύλο, πραγματοποιείται μία προσπάθεια συσχετισμού φύλου και περιβάλλοντος και μία ανάλυση κοινών αρχών και εργαλείων του έμφυλα ευαισθητοποιημένου και περιβαλλοντικού σχεδιασμού. Το δεύτερο μέρος της διπλωματικής εργασίας εστιάζει στην πλατεία Καούδη στην Ανατολική Θεσσαλονίκη αλλά και στην ευρύτερη περιμετρική περιοχή της. Η πλατεία έχει επιλεγεί ως κατάλληλο πεδίο μελέτης και των δύο παραμέτρων, εξαιτίας της τοποθέτησης της σε μία αρκετά πυκνοδομημένη περιοχή κατοικίας. Η περιοχή κατοικίας είναι κατάλληλη για τη μελέτη της καθημερινότητας των γυναικών ενώ ταυτόχρονα παρουσιάζει ενδιαφέρον η επίδραση που μπορεί να έχει ένας μικρής κλίμακας δημόσιος χώρος στον πυκνοδομημένο αστικό ιστό. Η πλατεία ουσιαστικά αποτελεί και ένα πεδίο εφαρμογής της μεθοδολογίας που αναπτύσσεται και έχει στόχο την ολοκληρωμένη αναγνώριση ενός δημόσιου χώρου με έμφαση στην έμφυλη ευαισθητοποίηση και τον περιβαλλοντικό σχεδιασμό, πριν από οποιαδήποτε παρέμβαση. Η μεθοδολογία αποτελείται από έξι μεθόδους μελέτης: τη δημιουργία συμβατικών πολεοδομικών χαρτών αναγνώρισης, τη φωτογραφική αποτύπωση, την περιβαλλοντική ανάλυση μέσω του λογισμικού ENVI-met, τη μελέτη σκιασμού/ηλιασμού μέσω λογισμικού τρισδιάστατου σχεδιασμού, την πραγματοποίηση επιτόπιων παρατηρήσεων της καθημερινότητας των χρηστών/στριων μέσω φωτογραφικής αποτύπωσης και δημιουργίας διαγραμμάτων και τέλος, το διαμοιρασμό ερωτηματολογίου και την ανάλυση των αποτελεσμάτων του. Μετά την ολοκλήρωση όλων των σταδίων της μεθοδολογίας για την πλατεία και με βάση τα αποτελέσματα της, διατυπώνονται στρατηγικοί στόχοι τόσο για την ευρύτερη περιοχή, όσο και για την πλατεία, οι οποίοι έχουν ως στόχο την αναβάθμιση της με εστίαση στην έμφυλη ευαισθητοποίηση και το περιβάλλον. Στόχος της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η μεθοδολογία που παράγεται, παρόλο που έχει ως πεδίο εφαρμογής την πλατεία Καούδη, να αποτελέσει ένα πρότυπο και η χρήση της να επεκταθεί και σε άλλους δημόσιους χώρους, με σκοπό την ολοκληρωμένη αναγνώριση τους. Με τον τρόπο αυτό, οποιαδήποτε παρέμβαση πραγματοποιείται έπειτα θα έχει λάβει υπόψιν της τα ζητήματα της έμφυλης συμπερίληψης αλλά και της προστασίας του περιβάλλοντος. Κατά την εφαρμογή της μεθοδολογίας σε άλλους δημόσιους χώρους, μπορεί να χρειαστεί να πραγματοποιηθούν ορισμένες προσαρμογές ανάλογα με την κλίμακα αλλά και τον αριθμό των χρηστών που τους επισκέπτονται.

Discussion

More

Suggest a correction or report