NobleBlocks

Research indexJournal article

Πομάκοι. Ιστορική Διερεύνηση

Μαρέλης

Aristotle University of Thessaloniki1 Jan 2025Open access

NobleIDark:/48914/w1/20261105/EAD0BC00DOI10.26262/heal.auth.ir.373374

Free to read at the publisher

You can read the abstract here, or the full text at the publisher.

Read at the publisher

Abstract

Η παρούσα εργασία επιχειρεί μια ιστορική διερεύνηση της μειονότητας των πομάκων της Θράκης με κεντρικό άξονα την καταγωγή, τη γλώσσα και το θρήσκευμα. Οι πηγές τις οποίες χρησιμοποιήσαμε είναι από τους ιστορικούς μελετητές, Ευστράτιο Ζεγκίνη, Πέτρο Θεοχαρίδη, Πέτρο Γεωργάτζη, Μανώλη Μπαρμπούνη, Παναγιώτη Κυρανίδης, μ. Κοσμά Συμωνοπετρίτη, Αντώνης Λιάπης όπως και τον ξένο ερευνητή Ριτβάν Καραχοτζά. Μεθοδολογία της εργασίας Η παρούσα εργασία ακολουθεί την ιστορικό φιλολογική μέθοδο, όπου επιχειρούμε να αναλύσουμε μέσα από τα ιστορικά ευρήματα, την καταγωγή, την προέλευση του ονόματος, την γλώσσα ( πομακική γλώσσα ), και το θρήσκευμα των πομάκων ( το θρήσκευμα είναι το ισλάμ, επομένως μουσουλμανική μειονότητα ). Η μέθοδος αυτή αναλύει το ιστορικό πλαίσιο, τι επικρατούσε στις γύρω περιοχές και ποιες ήταν οι επιρροές που δέχτηκε η μειονότητα από τους γύρω λαός. Η δομή της εργασίας Στο 1ο κεφ. Επιχειρούμε να καταγράψουμε την γεωγραφική καταγωγή των πομάκων, σε ποιες περιοχές ζουν στα Βαλκάνια (κυρίως στη νότιο Βουλγαρία) και σε ποιες γεωγραφικές περιοχές της Ελλάδας ( Ροδόπη, Κομοτηνή και Ξάνθη ). Εξετάζουμε τις θεωρίες που μας πληροφορούν για την καταγωγή τους. Στο 2ο κεφ. γίνετε μια εθνολογική προσέγγιση των πομάκων, όσων αφορά την καταγωγή, την γλώσσα και την θρησκεία στην περιοχή των Βαλκανίων. Εξετάζουμε χωριά της Βουλγαρίας, στα οποία υπάρχουν και χριστιανικοί πληθυσμοί, και σε κάποια στα οποία είναι καθαρά πομακοχώρια, και σε περιοχές της βόρειας Μακεδονίας, όπου ζουν σε κλειστές κοινότητες, καθώς και στην βόρεια Ήπειρο. Στο 3ο κεφ. παρουσιάζονται αναλυτικές όλες οι απόψεις και οι θεωρίες που έχουν διατυπωθεί από Έλληνες και ξένους ερευνητές για το όνομα τους. Ενώ στα άλλα κεφάλαια από το 4ο έως το 8ο θα αναλύσουμε ιστορικά στοιχεία της περιοχής της Ροδόπης και της Ξάνθης, όπου είναι το κέντρο της εργασίας μας και θα αναλύσουμε από την αρχαιότητα έως σήμερα τη δημιουργία και εξέλιξη της γλώσσας. Τέλος θα δούμε τις χριστιανικές επιρροές στα πολιτιστικά στοιχεία της μειονότητας, όπως τραγούδια, ήθη και έθιμα. Ο πληθυσμός των πομάκων στην Ελλάδα Ο πληθυσμός με βάση την καταγραφή του 1991 ήταν 360.000 στα Βαλκάνια και στην Ελλάδα γύρω στις 36.000, οι οποίοι κατά κύριο λόγω κατοικούν στην περιοχή της Ξάνθης. Η γλώσσα που ομιλούν στην Ελλάδα ομοιάζει σε μεγάλο βαθμό με την βουλγαρική γλώσσα με επιρροές από τα τουρκικά και ελληνικά. Δεν έχουν δικό τους αλφάβητο, χρησιμοποιούν το κυριλλικό αλφάβητο, το αραβοπερσικό, το ελληνικό και το τουρκικό. Στο θρήσκευμα είναι κατά κύριο λόγο σουνίτες μουσουλμάνοι, μετριοπαθείς, όπου παρατηρείτε τελευταία και το φαινόμενο των μεικτών γάμων. Έχουν συγγένεια με τους Τόρμπες, που ήταν σλάβο μακεδόνες μουσουλμάνοι, οι οποίοι κατοικούσαν στην πρώην Γιουγκοσλαβία. Υπάρχουν απόψεις που τους θέλουν να είναι απόγονοι των Γκοράνων, εξισλαμισθέντες βαλκάνιοι της εποχής της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Για την προέλευση του ονόματος των πομάκων υπάρχουν πολλές εκδοχές, επικρατέστερη είναι ότι προέρχεται από τους Αχρίδες ή Αχριά που στα σλάβικα σημαίνει πομάξ. Αν και για κάποιους πομάκοι είναι οι λεγόμενοι παραμακεδόνες, αυτοί οι οποίοι ζουν κοντά στις περιοχές της Μακεδονίας. Τους συναντάμε πολλές φορές και με το όνομα Κυρτζαλήδες από το χωριό Κυρτζάν της Βουλγαρίας, όπου αργότερα μετακινήθηκαν στη περιοχή της Ροδόπης. Ο ιστορικός Γεώργιος Ακροπολίτης, υποστηρίζει ότι η περιοχή της Ροδόπης ονομαζόταν Αχρίδα και σε αυτή την περιοχή εμφανίζονται οι εξισλαμισθέντες Έλληνες και σλάβοι, σημερινοί πομάκοι. Κλείνοντας μέσω της παρούσας έρευνας, θεωρούμε ότι εντοπίσαμε και καταγράψαμε σχεδόν όλες τις θεωρίες για την μειονότητα των πομάκων που αφορά την καταγωγή, την γλώσσα και το θρήσκευμα τους και προσεγγίσαμε τα επικρατέστερά τους.

Discussion

More

Suggest a correction or report