Research indexJournal article
Ιστορικές και προσκυνηματικές διαδρομές στους ναούς και στις μονές της Θεομήτορος στην Ιερά Μητρόπολη Βεροίας
Παπαεμμανουήλ
Aristotle University of Thessaloniki1 Jan 2025Open access
NobleIDark:/48914/w1/20261105/97FEA6C4DOI10.26262/heal.auth.ir.373492
Ιστορικές και προσκυνηματικές διαδρομές στους ναούς και στις μονές της Θεομήτορος στην Ιερά Μητρόπολη Βεροίας
Παπαεμμανουήλ · Aristotle University of Thessaloniki · 2025
NobleIDark:/48914/w1/20261105/97FEA6C4DOI10.26262/heal.auth.ir.373492
Free to read at the publisher
You can read the abstract here, or the full text at the publisher.
Abstract
Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει συστηματικά και ενιαία το σύνολο των ναών και των μονών της Θεομήτορος στην Ιερά Μητρόπολη Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας, αναδεικνύοντας τη θεολογική, ιστορική, πολιτιστική και προσκυνηματική τους σημασία, με ιδιαίτερη έμφαση στη συμβολή τους στη διαμόρφωση της τοπικής θρησκευτικής ταυτότητας και στην ανάπτυξη του θρησκευτικού και προσκυνηματικού τουρισμού. Μέσα από εκτενή βιβλιογραφική ανασκόπηση ελληνικών και ξενόγλωσσων πηγών, η εργασία συγκεντρώνει, ταξινομεί και παρουσιάζει πληροφορίες που αφορούν την ιστορική εξέλιξη, τη χρονολόγηση, την αρχιτεκτονική φυσιογνωμία, τα καλλιτεχνικά στοιχεία, τα κειμήλια, τα θαυμαστά γεγονότα και τη σύγχρονη λειτουργική και κοινωνική ζωή των ιερών καθιδρυμάτων που είναι αφιερωμένα στην Παναγία. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις μονές της Θεομήτορος, όπως η Ιερά Μονή Παναγίας Δοβρά, η Ιερά Μονή Παναγίας Καλλίπετρας, το Ιερό Προσκύνημα Παναγίας Σουμελά, η Ιερά Μονή Ζωοδόχου Πηγής Παναγιωπούλας και η Μονή της Παναγίας του Μελισσίου, καθώς και στους μητροπολιτικούς και βυζαντινούς ναούς της Θεοτόκου στη Βέροια, στη Νάουσα και στην Αλεξάνδρεια. Παράλληλα, αναλύονται οι επίσημες λατρευτικές και πανηγυρικές εκδηλώσεις προς τιμήν της Θεομήτορος, ιδίως κατά τον εορτασμό της Κοίμησης, ως ζωντανές εκφράσεις πίστης και συλλογικής μνήμης, ενώ στο τελικό μέρος προτείνονται συγκεκριμένες προσκυνηματικές διαδρομές, σχεδιασμένες με βάση τη γεωγραφική εγγύτητα των μνημείων και τον διαθέσιμο χρόνο του επισκέπτη. Η εργασία επιδιώκει όχι μόνο να καλύψει υφιστάμενα κενά της βιβλιογραφίας και να συγκροτήσει ένα ολοκληρωμένο σώμα γνώσης για τα θεομητορικά προσκυνήματα της περιοχής, αλλά και να συμβάλει στη μελλοντική έρευνα, στην προστασία της εκκλησιαστικής πολιτιστικής κληρονομιάς και στην αξιοποίησή της στο πλαίσιο του σύγχρονου θρησκευτικού τουρισμού