NobleBlocks

Research indexThesis

การจดการทรพยากรรวม: ศกษากรณปาชมชนในอำเภอเทพสถต จงหวดชยภม

โชคศิริ

NIDA Wisdom Repository1 Jan 2017Open access

NobleIDark:/48914/w1/20261105/1B3CE5A6DOI10.82164/hx3n-px59

Free to read at the publisher

You can read the abstract here, or the full text at the publisher.

Read at the publisher

Abstract

การศึกษาวิจัยเรื่อง “การจัดการทรัพยากรร่วม ศึกษากรณีป่าชุมชนในอำเภอเทพสถิต จังหวัดชัยภูมิ” โดยมีวัตุประสงค์เพื่อศึกษาลักษณะการจัดการทรัพยากรร่วมของการจัดการป่าชุมชน ศึกษาการประยุกต์ใช้แนวคิดการจัดการทรัพยากรร่วมของ Elinor Ostrom ในการบริหารจัดการป่าชุมชนที่มีประสิทธิผลอย่างยั่งยืน ศึกษาถึงความสอดคล้องและความแตกต่างในการจัดการป่าชุมชนของแต่ละโครงการป่าชุมชน และเพื่อค้นหาแนวทางการพัฒนาระบบการจัดการป่าชุมชน อำเภอเทพสถิต จังหวัดชัยภูมิ ซึ่งเป็นการศึกษาใช้วิธีวิจัยเชิงคุณภาพ ด้วยใช้วิธีการเก็บรวบรวมข้อมูล โดยการศึกษาข้อมูลผ่านเอกสาร การสังเกตการณ์ แบบมีส่วนร่วมและไม่มีส่วนร่วม และการสัมภาษณ์เชิงลึก จึงทำการวิเคราะห์ข้อมูลโดยการเชื่อมโยงข้อเท็จจริงเข้ากับกรอบแนวคิดทฤษฎี พิจารณาถึงความน่าจะเป็นอย่างสมเหตุสมผลของสถานการณ์ เพื่อเปรียบเทียบระหว่างแนวคิดทฤษฎีกับมูลเหตุข้อเท็จจริงในประการทั้งปวง โดยคัดเลือกโครงการป่าชุมชนที่ประสบความสำเร็จ 2 แห่ง คือ โครงการป่าชุมชนบ้านวังช้างและโครงการป่าชุมชนบ้านโคกอนุ ตำบลนายางกลัก อำเภอเทพสถิต จังหวัดชัยภูมิ โดยเน้นวิเคราะห์กรณีศึกษาในเชิงลึก เพื่อให้ได้มาซึ่งรายละเอียดเกี่ยวกับการดำเนินการบริหารจัดการโครงการป่าชุมชน อำเภอเทพสถิต จังหวัดชัยภูมิ พร้อมทั้งการพิจารณาถึงความสอดคล้องกับแนวคิดการจัดการทรัพยากรร่วมของ Ostrom จากการศึกษา พบว่า ป่าชุมชนทั้ง 2 แห่ง มีความสอดคล้องกับทฤษฎีของ Ostrom 5 ประการ และไม่สอดคล้อง 3 ประการ นอกจากนี้ยังพบว่ามีปัญหาและอุปสรรคในการจัดการป่าชุมชนที่คล้ายคลึงกัน เนื่องด้วยมีอาณาเขต/พื้นที่ติดต่อกัน ตั้งอยู่บนลักษณะภูมิประเทศเดียวกันและมีทรัพยากรทางธรรมชาติเฉกเช่นเดียวกัน โดยเฉพาะปัญหาจากการควบคุมจากรัฐ สำหรับการค้นหาแนวทางการพัฒนาระบบการจัดการป่าชุมชน อำเภอเทพสถิต จังหวัดชัยภูมิ กล่าวได้ว่า ทฤษฎีการจัดการป่าชุมชนของ Ostrom มีความเหมาะสมเด่นชัดอย่างยิ่งที่จะนำมาเป็นแนวทางปฏิบัติในการจัดการป่าชุมชนทั้ง 2 แห่ง โดยเฉพาะแนวทางการจัดการป่าชุมชนโดยการเชื่อมโยงกับระบบที่ใหญ่กว่าด้วยภาคีเครือข่าย เพื่อหลีกเลี่ยงการจัดการป่าชุมชนอย่างโดดเดี่ยว โดยปราศจากแรงสนับสนุนจากเครือข่ายอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง พร้อมกับข้อค้นพบอันนอกเหนือจากกรอบทฤษฎีของ Ostrom ได้แก่ โครงการพุทธอุทยานและภาวะผู้นำ ซึ่งผู้นำจะมีบทบาทสำคัญในการเป็นตัวขับเคลื่อน กระตุ้นชาวบ้านให้พร้อมใจกันและเข้ามามีส่วนร่วมพัฒนาป่าชุมชน สร้างกลไกที่มีความยุติธรรมกับผู้ที่มีสิทธิ์ในทรัพยากรป่า พร้อมสร้างความรู้สึกรักและรู้สึกเป็นเจ้าของทรัพยากรอันทรงคุณค่านั้นๆ รวมถึงการจัดการป่าชุมชนจะต้องสอดคล้องกับกติป่าชุมชนเช่นเดียวกัน

Discussion

More

Suggest a correction or report