Research indexJournal article
Η επίδραση της κλιματικής αλλαγής στο τροποσφαιρικό όζον
Γκουντόπουλος
Aristotle University of Thessaloniki1 Jan 2026Open access
NobleIDark:/48914/w1/20261105/3C970104DOI10.26262/heal.auth.ir.374003
Η επίδραση της κλιματικής αλλαγής στο τροποσφαιρικό όζον
Γκουντόπουλος · Aristotle University of Thessaloniki · 2026
NobleIDark:/48914/w1/20261105/3C970104DOI10.26262/heal.auth.ir.374003
Free to read at the publisher
You can read the abstract here, or the full text at the publisher.
Abstract
Το τροποσφαιρικό όζον αποτελεί ένα ιδιαίτερα σημαντικό συστατικό της ατμόσφαιρας με ουσιαστικό ρόλο τόσο για το κλίμα όσο και για την ανθρώπινη υγεία και τα οικοσυστήματα. Στη στρατόσφαιρα απορροφά αποτελεσματικά την υπεριώδη ακτινοβολία μικρού μήκους κύματος (UV-B και UV-C), προστατεύοντας τους έμβιους οργανισμούς από τις βλαβερές επιδράσεις της. Αντίθετα, στην τροπόσφαιρα το όζον λειτουργεί ως αέριος ρύπος, ο οποίος σε αυξημένες συγκεντρώσεις είναι επιβλαβής για την ανθρώπινη υγεία, τα φυτά και την ποιότητα του αέρα. Παράλληλα, αποτελεί σημαντικό θερμοκηπικό αέριο που απορροφά υπέρυθρη ακτινοβολία, συμβάλλοντας έτσι στην υπερθέρμανση του πλανήτη και στην εξέλιξη της κλιματικής αλλαγής. Η δημιουργία και καταστροφή του τροποσφαιρικού όζοντος είναι αποτέλεσμα πολύπλοκων φωτοχημικών διεργασιών, οι οποίες εξαρτώνται έντονα από τις επικρατούσες μετεωρολογικές συνθήκες και τη χημική σύσταση της ατμόσφαιρας. Επιπλέον, η χωρική κατανομή του επηρεάζεται από δυναμικές διεργασίες μεγάλης κλίμακας, όπως η μεταφορά αερίων μαζών και η στρατοσφαιρική-τροποσφαιρική ανταλλαγή (STE). Η πολυπλοκότητα όλων αυτών των διεργασιών καθιστά ιδιαίτερα απαιτητική την ακριβή εκτίμηση των μελλοντικών συγκεντρώσεών του, ειδικά σε ένα μεταβαλλόμενο κλιματικό περιβάλλον. Στο πλαίσιο αυτό, η επιστημονική κοινότητα αναπτύσσει και αξιοποιεί προηγμένα ατμοσφαιρικά μοντέλα (Earth System Models), τα οποία επιτρέπουν τη συστηματική μελέτη των αλληλεπιδράσεων μεταξύ του όζοντος, της ατμοσφαιρικής χημείας και της κλιματικής αλλαγής, καθώς και την αξιολόγηση της μελλοντικής απόκρισής τους υπό διαφορετικά σενάρια εκπομπών. Η συγκεκριμένη διπλωματική εργασία εστιάζει στη διερεύνηση της επίδρασης της κλιματικής αλλαγής στις συγκεντρώσεις του τροποσφαιρικού όζοντος, αξιοποιώντας δεδομένα από δύο σύγχρονα Earth System Models στο πλαίσιο του σεναρίου SSP3-7.0, το οποίο περιγράφει ένα μέλλον υψηλών εκπομπών και περιορισμένης διεθνούς συνεργασίας. Η ανάλυση πραγματοποιείται μέσω σύγκρισης των αποτελεσμάτων των δύο μοντέλων, με στόχο την ανάδειξη της αξιοπιστίας των προσομοιώσεων και την καλύτερη κατανόηση των φυσικών και χημικών μηχανισμών που καθορίζουν την προβολή των μελλοντικών συγκεντρώσεων όζοντος στην τροπόσφαιρα.