NobleBlocks

Research indexThesis

ปญหากฎหมายในการควบคมพชกระทอม

บุญมี

NIDA Wisdom Repository1 Jan 2024Open access

DOI10.82164/531s-bz70

Free to read at the publisher

You can read the abstract here, or the full text at the publisher.

Read at the publisher

Abstract

พืชกระท่อมมีสารสำคัญ (Active Ingredient) หลายตัวที่ออกฤทธิ์ผสมผสาน มีสารไมทรา ไจนีน (Mitragynine) ที่ออกฤทธิ์กระตุ้นประสาทเช่นเดียวกับใบโคคา คือ หากใช้ในปริมาณน้อยจะทำ ให้ทำงานได้อย่างไม่เหน็ดเหนื่อย มีความตื่นกลัว ทำงานตากแดดได้อยู่นาน (สู้แดด-ไม่สู้ฝน) แต่หาก กินเข้าไปในปริมาณมากอาจทำให้มีอาการเคลิบเคลิ้ม จะทำให้มึนชา ง่วง ซึม กระท่อมยังมีสารสำคัญ อีกตัวชื่อว่า 7-ไฮดรอกซีไมทราไจนีน (7-hydroxymitragynine: 7-HMG) มีฤทธิ์กดประสาทคล้ายฝิ่น หากมีการใช้ในปริมาณมากเนื่องจากออกฤทธิ์จับตัวกับตัวรับสารฝิ่น (Opioid Receptor) ในระบบ ประสาทส่วนกลาง ทำให้ใช้แก้ปวดมีฤทธิ์ดีกว่ามอร์ฟีนหลายเท่ามีผลข้างเคียงน้อยกว่ามอร์ฟีนไม่กด การหายใจอย่างมอร์ฟีน ในอนาคตหากมีการนำพืชกระท่อมมาวิจัยต่อยอดเพื่อใช้ประโยชน์ทาง การแพทย์แผนปัจจุบันและตำราแพทย์แผนไทยจะช่วยสร้างรายได้ให้กับประเทศและลดการสูญเสีย เงินตราจากการสั่งซื้อมอร์ฟีนจากต่างประเทศได้ช่วยประหยัดงบประมาณด้านค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพ หรือการจัดซื้อผลิตภัณฑ์ยาในประเทศ จากการศึกษาพบว่า เมื่อถอดพืชกระท่อมให้ไม่เป็นยาเสพติดให้โทษในประเภท 5 ตาม พระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ (ฉบับที่ 8) พ.ศ. 2564 ส่งผลให้ประชาชนทั่วไปสามารถใช้พืช กระท่อมด้วยการเคี้ยวใบ การต้มทำน้ำกระท่อม หรือชากระท่อมดื่มได้ตามวิถีท้องถิ่น อีกทั้งได้มี ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 430) พ.ศ. 2564 ยกเลิกประกาศกระทรวงสาธารณสุขที่ห้าม ใช้พืชกระท่อมเป็นส่วนผสมของอาหาร ปัจจุบันจึงสามารถใช้พืชกระท่อมในการประกอบอาหารหรือ ต้มน้ำกระท่อมในเชิงอุตสาหกรรมได้แต่เพื่อให้มีมาตรการกำกับดูแลเพื่อให้เกิดประโยชน์ทาง เศรษฐกิจ และเพื่อไม่ให้มีการบริโภคใบกระท่อมมากเกินสมควรอาจเป็นอันตรายต่อผู้บริโภค จึงมีการ ผลักดันให้เกิดพระราชบัญญัติพืชกระท่อม พ.ศ. 2565 ขึ้น ซึ่งกำหนดมาตรการควบคุมการบริโภค กำหนดห้ามบริโภคใบกระท่อม น้ำต้มใบกระท่อมผสมกับยา ยาเสพติดให้โทษ หรือวัตถุที่ออกฤทธิ์ต่อ จิตและประสาท วัตถุอันตราย เว้นแต่อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของแพทย์ทันตแพทย์แพทย์แผนไทย แพทย์แผนไทยประยุกต์หมอพื้นบ้าน ห้ามขายใบกระท่อม น้ำต้มใบกระท่อม แก่บุคคลต้องห้าม คือ ผู้ที่มีอายุต่ำกว่า 18 ปีสตรีมีครรภ์สตรีให้นมบุตร บุคคลอื่นตามที่มีประกาศกำหนด หากสถานที่ใดขายต้องมีประกาศแจ้งห้ามขายแก่บุคคลข้างต้น สถานที่ห้ามจำหน่ายใบกระท่อม น้ำต้มใบกระท่อม คือ สถานศึกษา หอพัก สวนสาธารณะ สวนสนุก และสถานที่ซึ่งประกาศเพิ่มเติม ห้ามขายใบกระท่อม น้ำต้มใบกระท่อมโดยใช้เครื่องขาย ห้ามโฆษณาหรือสื่อสารการตลาดโดยจูงใจให้นำใบกระท่อม น้ำต้ม ใบกระท่อมผสมยาเสพติดให้โทษ วัตถุที่ออกฤทธิ์ต่อจิตและประสาท วัตถุอันตราย วัตถุอื่นตามที่ กำหนด ผู้ใดฝ่าฝืนนำเข้าหรือส่งออกใบกระท่อมโดยไม่ได้รับอนุญาต มีโทษจำคุกไม่เกิน 1 ปีหรือปรับ ไม่เกิน 100,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ผู้ใดขายต่อบุคคลห้ามขาย มีโทษปรับไม่เกิน 30,000 บาท ขายโดยใช้เครื่องขาย มีโทษปรับไม่เกิน 50,000 บาท ขายในสถานที่ห้ามขาย มีโทษปรับไม่เกิน 50,000 บาท ถ้าขายต่อบุคคลห้ามขายด้วยมีโทษปรับไม่เกิน 100,000 บาท บริโภคนอกคำสั่งแพทย์ มีโทษปรับไม่เกิน 50,000 บาท โฆษณาหรือสื่อสารการตลาดให้บริโภค มีโทษจำคุกไม่เกิน 2 ปีหรือ ปรับไม่เกิน 200,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ จูงใจ ยุยงส่งเสริม ขู่เข็ญ ให้ผู้อื่นบริโภค มีโทษจำคุกไม่ เกิน 1 ปีหรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ แต่ถ้ากระทำต่อบุคคลต้องห้าม มีโทษ จำคุกไม่เกิน 2 ปีหรือปรับไม่เกิน 200,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ข้อเสนอแนะ ดังนี้ 1. ควรควบคุมการส่งมอบใบกระท่อมหรือน้ำต้มใบกระท่อมโดยผู้ประกอบธุรกิจใบกระท่อม หรือน้ำต้มใบกระท่อมหรือผู้ขนส่งสินค้าต้องไม่จัดส่งไปยังสถานที่ห้ามขายใบกระท่อมหรือน้ำต้มใบ กระท่อม ตามมาตรา 25 (1) (2) (3) เพื่อเป็นแนวทางในการควบคุมสถานที่ เข้าถึงใบกระท่อมหรือน้ำ ต้มใบกระท่อมได้อีกทั้งควรมีระบบการขึ้นทะเบียนผู้ขายใบกระท่อมหรือน้ำต้มใบกระท่อมโดย แบ่งย่อยประเภทผู้ขายพืชกระท่อมเพิ่มเติมในกฎกระทรวงเป็นการขายปลีก และขายส่ง รวมถึง ครอบคลุมไปถึงการขายใบกระท่อมหรือน้ำต้มใบกระท่อมออนไลน์ เพื่อกำหนดให้ผู้ขายใบกระท่อม หรือน้ำต้มใบกระท่อมแต่ละประเภทมีหน้าที่ปฏิบัติไปตามลักษณะที่ตนขายและมีข้อห้ามที่สอดคล้อง กับพระราชบัญญัติพืชกระท่อม พ.ศ. 2565 เพื่อให้เหมาะสมต่อการควบคุมสถานที่ขายใบกระท่อม หรือน้ำต้มใบกระท่อม 2. ควรมีมาตรการให้ชุมชนและคนในพื้นที่ร่วมกันสร้างชุมชนให้เข้มแข็ง เช่นเดียวกับการทำ โครงการน้ำพุโมเดล โดยนำแนวคิดชุมชนเป็นศูนย์กลางในการแก้ไขปัญหายาเสพติด แนวคิดธรรมนูญ สุขภาพ และกระบวนการมีส่วนร่วมมาเป็นกรอบพัฒนาและดำเนินการ รวมถึงนำนวัตกรรมและ เทคโนโลยีทันสมัยมาใช้ในการดำเนินการ 3. ควรมีการกำหนดเงื่อนไขในการออกใบอนุญาตนำเข้า-ส่งออกพืชกระท่อมโดยให้ผู้ ประกอบธุรกิจนำเข้า-ส่งออกพืชกระท่อมต้องยื่นเอกสารเพิ่มเติมเพื่อใช้ประกอบการพิจารณาอนุญาต โดยผู้ประกอบการต้องมีใบรับรองการทดสอบคุณภาพของผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนผสมของพืชกระท่อม ผลดีผลเสีย ที่จะได้รับจากผลิตภัณฑ์รวมทั้งควรกำหนดให้มีการลงทะเบียนผู้ปลูก ผู้ซื้อ ผู้ขายในเชิง พาณิชย์ด้วย เพื่อสร้างความเป็นระเบียบมีมาตรฐานเดียวกันในการปลูกและซื้อขาย และเป็นการสร้างความตระหนักถึงการขายอย่างรับผิดชอบต่อสังคมส่วนรวมก่อนที่จะได้รับใบอนุญาต 4. พืชกระท่อมเป็นพืชที่มีคุณค่าและประโยชน์สามารถนำมาใช้เป็นวัตถุดิบ หรือ ส่วนประกอบของผลิตภัณฑ์วัตถุดิบสมุนไพร ยา อาหารและเครื่องสำอางได้แต่โดยที่ปัจจุบันยังมี ข้อจำกัดในกฎหมายที่เกี่ยวข้องผลิตภัณฑ์สมุนไพร ยา อาหารและเครื่องสำอาง ทำให้ไม่สามารถใช้ ประโยชน์จากพืชกระท่อมได้อย่างเต็มที่ กระทรวงสาธารณสุขจึงสมควรแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายที่ เกี่ยวข้องกับผลิตภัณฑ์ดังกล่าว เพื่อให้ประชาชนและผู้ประกอบการสามารถใช้ประโยชน์จากพืช กระท่อมจากผลิตภัณฑ์สมุนไพร ยา อาหาร และเครื่องสำอางได้เช่น ประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 430 พ.ศ. 2564 ออกตามความพระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 เรื่อง แก้ไขเพิ่มเติม ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 424) พ.ศ. 2564 ลงวันที่ 30 ธันวาคม 2564 ซึ่งกำหนดให้พืช กระท่อมสามารถนำมาประกอบอาหารและแปรรูปได้แต่ต้องผ่านการรับรองจาก อย. แต่การนำพืช กระท่อมไปแปรรูปเป็นเป็นผลิตภัณฑ์สมุนไพร ยา และเครื่องสำอาง ยังเป็นผลิตภัณฑ์ที่ห้ามผลิตหรือ นำเข้าหรือจำหน่ายตามกฎหมายว่าด้วยผลิตภัณฑ์นั้น ๆ ทำให้เป็นอุปสรรคในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ สุขภาพไม่สามารถใช้ประโยชน์จากพืชกระท่อมได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ 5. พระราชบัญญัติพืชกระท่อม พ.ศ. 2565 บัญญัติให้มีการส่งเสริมการปลูกพืชกระท่อมให้ เป็นพืชเศรษฐกิจ แต่กลับมีข้อกำหนดห้ามผู้ใดโฆษณาใบกระท่อมและน้ำใบกระท่อมเพื่อจูงใจ สาธารณะชนให้บริโภค ซึ่งจะทำให้เกิดการตีความกฎหมายที่ยุ่งยากและซับซ้อน ควรให้เสรีภาพ ประชาชนตามหลักคิดที่ได้มีการผ่อนคลายเข่นเดียวกับพืชกัญชา

Discussion

More

Suggest a correction or report