Research indexJournal article
Δερματοσκοπικά χαρακτηριστικά του μελαγχρωματικού ομαλού λειχήνα
Κόκκα
Aristotle University of Thessaloniki1 Jan 2026Open access
NobleIDark:/48914/w1/20261105/A61D71A8DOI10.26262/heal.auth.ir.374740
Δερματοσκοπικά χαρακτηριστικά του μελαγχρωματικού ομαλού λειχήνα
Κόκκα · Aristotle University of Thessaloniki · 2026
NobleIDark:/48914/w1/20261105/A61D71A8DOI10.26262/heal.auth.ir.374740
Free to read at the publisher
You can read the abstract here, or the full text at the publisher.
Abstract
Οι σπίλοι Spitz είναι καλοήθεις μελανινοκυτταρικές βλάβες που προσβάλλουν κυρίως παιδιά και εφήβους, αλλά μπορούν να μιμηθούν κλινικά, δερματοσκοπικά και ιστοπαθολογικά το κακοήθες μελάνωμα, δημιουργώντας διαγνωστικές προκλήσεις. Αποτελούν περίπου το 1–2% των παιδικών μελανινοκυτταρικών σπίλων, με ελαφρά υπεροχή στο θήλυ φύλλο και συχνότερη εντόπιση τα άκρα. Δερματοσκοπικά, τα κλασικά πρότυπα περιλαμβάνουν το πρότυπο δίκην έκρηξης άστρου (starburst ή Reed nevus), αγγειακό, σφαιρικό και δικτυωτό/ομοιογενές πρότυπo, ενώ σπανιότερες παραλλαγές μπορεί να εμφανίζουν πολυσυνθετικά δερματοσκοπικά χαρακτηριστικά (συνδυασμός δερματοσκοπικών προτύπων). Οι άτυποι σπίλοι Spitz αποτελούν μικρό υποσύνολο βλαβών με αβέβαιη κακοήθη δυναμική, παρά τη θετικότητα στους λεμφαδένες φρουρού σε έως και 25% των περιπτώσεων, η εξέλιξη σε κλινικά σημαντική νόσο είναι εξαιρετικά σπάνια, με μακροχρόνια επιβίωση πάνω από 95%. Το σπιτζοειδές μελάνωμα ανήκει στο μελάνωμα που όμως έχει κλινικά και δερματοσκοπικά χαρακτηριστικά σπίλου Spitz. Η μοριακή ανάλυση έχει βελτιώσει την ακρίβεια διάγνωσης, αποκαλύπτοντας χαρακτηριστικές μεταλλάξεις HRAS και συγχωνεύσεις κινασών (ALK, ROS1, NTRK, BRAF) που διακρίνουν τις καλοήθεις από τις κακοήθεις βλάβες. Η διαχείριση των βλαβών με εμφάνιση σπίλου Spitz πρέπει να λαμβάνει υπόψη την ηλικία του ασθενούς, τη μορφολογία της βλάβης, τη δερματοσκοπική συμμετρία και τα ιστοπαθολογικά χαρακτηριστικά (σε περίπτωση εκτομής). Συνιστάται πλήρης εκτομή για οζώδεις ή άτυπες βλάβες, ενώ η βιοψία λεμφαδένα φρουρού περιορίζεται σε επιλεγμένες υψηλού κινδύνου περιπτώσεις και όχι ως ρουτίνα. Συμπερασματικά, οι σπίλοι Spitz έχουν εξαιρετική πρόγνωση και η υπερθεραπεία πρέπει να αποφεύγεται. Ο συνδυασμός δερματοσκόπησης, ιστοπαθολογίας και μοριακής ανάλυσης επιτρέπει διαφορική διάγνωση από το μελάνωμα και υποστηρίζει την εξατομικευμένη και βασισμένη σε κατευθυντήριες οδηγίες ιατρική φροντίδα.