NobleBlocks

Research indexJournal article

Ανάπτυξη μεθοδολογικού εργαλείου για την εκτίμηση αναγκών υγείας και την αξιολόγηση παρεχόμενων υπηρεσιών στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας

Γάκη

Aristotle University of Thessaloniki1 Jan 2026Open access

NobleIDark:/48914/w1/20261105/5053A6B0DOI10.26262/heal.auth.ir.375558

Free to read at the publisher

You can read the abstract here, or the full text at the publisher.

Read at the publisher

Abstract

Η παρούσα μελέτη διερευνά τις ανάγκες υγείας μιας αστικής κοινότητας, με στόχο την ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου πλαισίου αξιολόγησής τους και την ανάδειξη τόσο των εμφανών όσο και των λανθανουσών αναγκών, σύμφωνα με τις αρχές της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας και της συμμετοχικής πρακτικής. Θεωρητική βάση της μελέτης αποτέλεσε το Μοντέλο Συμπεριφοράς Χρήσης Υπηρεσιών Υγείας του Andersen, το οποίο ενσωματώνει ατομικούς, κοινωνικούς και περιβαλλοντικούς καθοριστικούς παράγοντες της υγείας. Βασική καινοτομία της μελέτης αποτελεί η μετατόπιση από τις παραδοσιακές, αποκλειστικά ποσοτικές μεθόδους προς μια συμμετοχική προσέγγιση από κάτω προς τα πάνω, η οποία βασίζεται στις αντιλήψεις τόσο των επαγγελματιών υγείας όσο και των πολιτών. Η μελέτη συνδύασε ποιοτικές και ποσοτικές μεθόδους, με σκοπό την πληρέστερη κατανόηση των αναγκών υγείας, της χρήσης των υπηρεσιών και των παραγόντων που επηρεάζουν την πρόσβαση σε αυτές, καθώς και την ανάπτυξη του εργαλείου Primary Care Needs Assessment, ενός δομημένου εργαλείου ποσοτικής εκτίμησης των αναγκών υγείας. Ειδικότερα, πραγματοποιήθηκαν τρεις ομάδες εστιασμένης συζήτησης με 31 επαγγελματίες υγείας και οκτώ ατομικές συνεντεύξεις με πολίτες, ενώ συλλέχθηκαν 817 ερωτηματολόγια από αστική κοινότητα της Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης. Τα ευρήματα ανέδειξαν την ανάγκη υιοθέτησης μιας ολιστικής προσέγγισης στην αξιολόγηση των αναγκών υγείας, επιβεβαιώνοντας τη χρησιμότητα του θεωρητικού μοντέλου και αναγνωρίζοντας ότι η υγεία υπερβαίνει την απουσία ασθένειας και περιλαμβάνει την πρόληψη, την προαγωγή της υγείας, την ψυχοκοινωνική ευεξία και την ποιότητα ζωής. Παράλληλα, αναδείχθηκε η σημασία της διασύνδεσης των πρωτοβάθμιων, δευτεροβάθμιων και τριτοβάθμιων δομών, της διεπιστημονικής συνεργασίας και της ουσιαστικής αμφίδρομης επικοινωνίας μεταξύ επαγγελματιών υγείας και πολιτών. Η ενδυνάμωση της κοινότητας, η εγγραμματοσύνη σε θέματα υγείας και η ανάπτυξη δεξιοτήτων υγείας αποτελούν κρίσιμους παράγοντες για τη διαχείριση της υγείας, την πρόσβαση στις υπηρεσίες και την αποτελεσματική πλοήγηση στο σύστημα υγείας. Το εργαλείο Primary Care Needs Assessment παρουσιάζει πολυδιάστατη δομή και εξετάζει διαφορετικές πτυχές της υγείας, όπως τη σωματική και ψυχολογική κατάσταση, την πρόληψη, τη χρήση των υπηρεσιών υγείας, την ικανοποίηση των πολιτών, τις ανεκπλήρωτες ανάγκες, καθώς και τους πλαισιακούς και διευκολυντικούς παράγοντες πρόσβασης. Η διερευνητική παραγοντική ανάλυση ανέδειξε αρχικά μια δομή δέκα παραγόντων, ενώ η επιβεβαιωτική παραγοντική ανάλυση υποστήριξε ένα τελικό μοντέλο εννέα παραγόντων και 29 λημμάτων, με ικανοποιητική προσαρμογή. Ο λόγος χι τετράγωνο προς βαθμούς ελευθερίας ήταν 1,675, ο δείκτης συγκριτικής προσαρμογής ήταν 0,92, η ρίζα του μέσου τετραγωνικού σφάλματος προσέγγισης ήταν 0,048 και το τυποποιημένο μέσο τετραγωνικό υπόλοιπο ήταν 0,06. Το μοντέλο παρουσίασε επίσης αποδεκτή εσωτερική συνοχή, με συντελεστή άλφα του Cronbach 0,76. Συνολικά, τα ευρήματα καταδεικνύουν ότι το εργαλείο αποτελεί ένα έγκυρο, αξιόπιστο και λειτουργικό μέσο αξιολόγησης, το οποίο μπορεί να αξιοποιηθεί σε ερευνητικά, κοινοτικά και κλινικά περιβάλλοντα, υποστηρίζοντας τον σχεδιασμό υπηρεσιών που ανταποκρίνονται αποτελεσματικότερα στις πραγματικές ανάγκες υγείας του πληθυσμού.

Discussion

More

Suggest a correction or report