Research indexJournal article
Σχέσεις πολιτείας και εκκλησίας κατά τους Πατέρες της Εκκλησίας
Στουγιαννούδη
Aristotle University of Thessaloniki1 Jan 2026Open access
NobleIDark:/48914/w1/20261105/8AE95E03DOI10.26262/heal.auth.ir.375562
Σχέσεις πολιτείας και εκκλησίας κατά τους Πατέρες της Εκκλησίας
Στουγιαννούδη · Aristotle University of Thessaloniki · 2026
NobleIDark:/48914/w1/20261105/8AE95E03DOI10.26262/heal.auth.ir.375562
Free to read at the publisher
You can read the abstract here, or the full text at the publisher.
Abstract
Η παρούσα εργασία εξετάζει τις περίπλοκες και τις εξελισσόμενες σχέσεις μεταξύ κράτους και Εκκλησίας, τονίζοντας τη σημαντική επιρροή Πατέρων της Εκκλησίας, του Μεγάλου Βασιλείου, του Ιωάννη Χρυσοστόμου και του Πατριάρχη Φωτίου, στη διαμόρφωσή τους. Επίσης δείχνει τον τρόπο με τον οποίο οι σχέσεις αυτές αλλάξαν πολύ με τον καιρό, περνώντας από τις διώξεις, στην επίσημη αναγνώριση του Χριστιανισμού και τελικά στην Εκκλησία, η οποία χωρίς να χάνει τη θεολογική της αυτονομία, απέκτησε σημαντικό ρόλο κυρίως κατά τη διάρκεια της Βυζαντινής Εποχής. Επιπλέον, τονίζεται η συμβολή των Πατέρων στη διαμόρφωση του βυζαντινού μοντέλου της “συναλληλίας”. Οι θέσεις του Χρυσοστόμου, οι παρεμβάσεις του Μεγάλου Βασιλείου, καθώς και οι εκτενείς αναλύσεις του Φωτίου, αποτελούν τα βασικά σημεία αναφοράς. Η πλήρης εφαρμογή της συναλληλίας αποδείχθηκε δύσκολη στην πράξη. Ωστόσο, η έννοια της διάκρισης των εξουσιών διατηρεί διαχρονική σημασία. Η εργασία αναγνωρίζει την ιστορική σημασία των πατερικών διδασκαλιών σε σύγχρονα πλαίσια. Οι αρχές της ηθικής διακυβέρνησης, της κοινωνικής δικαιοσύνης ως χριστιανικής υποχρέωσης σε αντίθεση με τον ατομικισμό, της αυτονομίας της Εκκλησίας και της λειτουργίας της ως “προφητικής φωνής” ενάντια στην εξουσία εξακολουθούν να έχουν ιδιαίτερη σημασία. Τέλος, εξετάζεται η σύγχρονη εφαρμογή αυτών των διδασκαλιών στις προκλήσεις που θέτει ο κοσμικός χαρακτήρας, η πολυπολιτισμικότητα και η τεχνολογική ανάπτυξη. Ο διάλογος, ο σεβασμός και η ηθική πυξίδα προτείνονται ως στρατηγικές για την αντιμετώπιση των σύγχρονων ζητημάτων, με έμφαση στο μοντέλο της “διακονίας” έναντι της “κυριαρχίας” για την ενίσχυση του ρόλου της Εκκλησίας στην κοινωνία, βασισμένου σε πατερικές αρχές.