Research indexThesis
Η νομική αντιμετώπιση της εισφοροδιαφυγής στη μισθωτή απασχόληση
Βασιλειάδου
1 Apr 2026
NobleIDark:/48914/w1/20261105/6B447F7FDOI10.12681/eadd/61534
Η νομική αντιμετώπιση της εισφοροδιαφυγής στη μισθωτή απασχόληση
Βασιλειάδου · 2026 · Subscription
NobleIDark:/48914/w1/20261105/6B447F7FDOI10.12681/eadd/61534
The full text is at the publisher
You can read the abstract here, or open it at the publisher.
Abstract
Η παρούσα διδακτορική διατριβή εξετάζει διεξοδικά την εισφοροδιαφυγή ως ένα από τα σοβαρότερα διαρθρωτικά προβλήματα του ελληνικού συστήματος κοινωνικής ασφάλισης. Κεντρικός σκοπός της μελέτης είναι μέσα από την καταγραφή και ανάλυση του θεσμικού πλαισίου, την νομική και εμπειρική προσέγγιση των αιτιών του φαινομένου και την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των ελεγκτικών μηχανισμών, η διατύπωση στοχευμένων προτάσεων βελτίωσης της συμμόρφωσης. Το φαινόμενο αναπτύσσεται σε συνθήκες υποχώρησης της αρχής της υποχρεωτικότητας, μετατρεπόμενο από απλή παραβατική συμπεριφορά σε θεσμικά ανεκτή πρακτική. Αυτός ο μηχανισμός δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο απονομιμοποίησης που υπονομεύει τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος και την κοινωνική συνοχή. Η εισφοροδιαφυγή εκδηλώνεται ως αδήλωτη εργασία, ως υποδηλωμένη απασχόληση και ως μη καταβολή βεβαιωμένων εισφορών, διαταράσσοντας την έννομη σχέση της κοινωνικής ασφάλισης μέσω της καταστρατήγησης των κανόνων του αναγκαστικού δικαίου από τις ιδιωτικές βουλήσεις. Η μεθοδολογία της έρευνας βασίζεται στη συστηματική ερμηνεία της ισχύουσας νομοθεσίας, της νομολογίας και της διοικητικής πρακτικής, επικουρούμενη από ποσοτικά στατιστικά δεδομένα. Το έργο διαρθρώνεται σε τρία βασικά μέρη:: Στην εισαγωγή όπου οριοθετείται το πρόβλημα, αναλύονται οι μορφές, οι ιστορικές διαστάσεις και οι συνέπειες της εισφοροδιαφυγής. Στο πρώτο μέρος αναλύεται η αντιμετώπιση της εισφοροδιαφυγής υπό στενή έννοια όπου εξετάζεται το φαινόμενο υπό το πρίσμα του Δικαίου Κοινωνικής Ασφάλισης αλλά και του Ποινικού Δικαίου. Στο δεύτερο μέρος μελετάται η αντιμετώπιση της εισφοροδιαφυγής υπό ευρεία έννοια και διερευνώνται αφενός οι βαθύτεροι παράγοντες που εδραιώνουν την παραβατικότητα, και αφετέρου τρόποι αποτελεσματικής αντιμετώπισης πρόληψης και καταστολής του φαινόμενου. Εξετάζονται οι πολιτικές αντιμετώπισης που εφαρμόζουν κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης , οι σχετικές κοινοτικές Οδηγίες και οι δυνατότητες αξιοποίησης της τεχνολογίας για το σκοπό αυτό. Επίσης διατυπώνονται τελικές προτάσεις για την αναβάθμιση των ελεγκτικών μηχανισμών και την ενίσχυση της εθελοντικής συμμόρφωσης. Η μελέτη καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η αποτελεσματική αντιμετώπιση του φαινομένου απαιτεί μια ολιστική στρατηγική. Αυτή η στρατηγική πρέπει να συνδυάζει την αμείλικτη κατασταλτική δράση των ελεγκτικών αρχών με προληπτικά μέτρα, ελάφρυνση των ασφαλιστικών βαρών και ενίσχυση της διαφάνειας, διασφαλίζοντας έτσι τη μακροοικονομική βιωσιμότητα και την κοινωνική αποστολή του ασφαλιστικού συστήματος.