Research indexJournal article
वधतततवक आधरम मनव महकवय
Subedi
Butwal Campus Journal15 Jun 2026
NobleIDark:/48914/w1/20261105/CCB71941DOI10.3126/bcj.v9i1.98862
वधतततवक आधरम मनव महकवय
Subedi · Butwal Campus Journal · 2026 · Subscription
NobleIDark:/48914/w1/20261105/CCB71941DOI10.3126/bcj.v9i1.98862
The full text is at the publisher
You can read the abstract here, or open it at the publisher.
Abstract
नेपाली महाकाव्य परम्परामा मोदनाथ प्रश्रितको मानव महाकाव्यको महत्वपूर्ण स्थान रहेको छ । मानव महाकाव्यमा वर्गविभाजित नेपाली समाजको जीवन्त चित्रण छ । यसमा समाजको तल्लो वर्गप्रति सहानुभूति प्रकट गर्न सोही किसिमको विषयवस्तु चयन, कथानक विन्यास, पात्र चयन, परिवेश चित्रण, द्वन्द्व निर्माण, वैचारिक पक्ष, दृष्टिविन्दु चयन, बिम्ब प्रयोग तथा भाषाशैलीको संयोजन गरिएको छ वा छैन भन्नेमा केन्द्रित रही पूर्वीय महाकाव्यीय मान्यताका कसीमा राखेर मानव महाकाव्यको विश्लेषण गरिएको छ । महाकाव्यका प्रमुख तत्व कथानक, पात्र, परिवेश, द्वन्द्व, दृष्टिबिन्दु, विचार, भाषाशैलीका आधारमा विश्लेषण गरी आर्थिक दृष्टिले तल्लो स्तरका श्रमजीवी वर्गमाथि सामान्त वर्गले गरेको शोषणको चर्काे रूपले विरोध गरेको निष्कर्ष निस्कन्छ । मानव महाकाव्यमा शोषक र सामन्त वर्गको प्रताडनका कारण दुःखपूर्ण जीवन व्यतित गर्न बाध्य भएका श्रमजीवी वर्गको चित्रण गरिएको छ । समाजमा हुने, शोषण, दमन र उत्पीडनको विरोध गर्न प्रतिकार गरेर सामाजिक शोषणको अन्त्य गरी समतामूलक समाज निर्माण गर्न सकिने विचार कलात्मक भाषाशैलीका माध्यमबाट व्यक्त गरिएको छ ।