Research indexJournal article
Επίδραση της δεξμεδετομιδίνης στην εγκεφαλική ομοιοστασία και στην νευρογνωσιακή έκβαση ασθενών που υποβάλλονται σε εξαίρεση όγκων εγκεφάλου
Νικοπούλου
Aristotle University of Thessaloniki1 Jan 2026Open access
NobleIDark:/48914/w1/20261105/B08789ACDOI10.26262/heal.auth.ir.375820
Επίδραση της δεξμεδετομιδίνης στην εγκεφαλική ομοιοστασία και στην νευρογνωσιακή έκβαση ασθενών που υποβάλλονται σε εξαίρεση όγκων εγκεφάλου
Νικοπούλου · Aristotle University of Thessaloniki · 2026
NobleIDark:/48914/w1/20261105/B08789ACDOI10.26262/heal.auth.ir.375820
Free to read at the publisher
You can read the abstract here, or the full text at the publisher.
Abstract
Η διατήρηση της ομοιοστασίας του εγκεφάλου αποτελεί θεμέλιο λίθο της αναισθησιολογικής διαχείρισης κατά τη χειρουργική εξαίρεση όγκων εγκεφάλου, με απώτερο σκοπό τον περιορισμό της δευτερογενούς εγκεφαλικής βλάβης. Η εύθραυστη ισορροπία μεταξύ προσφοράς και κατανάλωσης οξυγόνου είναι καθοριστικής σημασίας για τη διατήρηση της εγκεφαλικής ομοιόστασης. Οι βιοχημικοί δείκτες νευρωνικής βλάβης παρέχουν πολύτιμες πληροφορίες σχετικά με την έκταση της νευρωνικής κάκωσης και την πρόγνωση. Μεταξύ των πλέον αξιόπιστων για την ανίχνευση εγκεφαλικής βλάβης συγκαταλέγονται η πρωτεΐνη S100B και η ειδική νευρωνική ενολάση (NSE). Η δεξμεδετομιδίνη είναι ένας αγωνιστής των α2 αδρενεργικών υποδοχέων που φαίνεται ότι μειώνει τα επίπεδα των προφλεγμονωδών κυτοκινών. Η χορήγησή της ως επιπρόσθετου παράγοντα φαίνεται να ιδιαίτερα ελκυστική επιλογή λόγω των νευροπροστατευτικών της ιδιοτήτων. Η παρούσα μελέτη αποσκοπεί στην αποσαφήνιση της επίδρασης της χορήγησης δεξμεδετομιδίνης ως αναισθητικού παράγοντα στη μείωση των δεικτών εγκεφαλικής βλάβης και φλεγμονής, στη βελτίωση της οξυγόνωσης του εγκεφάλου και κατ' επέκταση της βραχύχρονης νευρογνωσιακής έκβασης ασθενών που υποβάλλονται σε επεμβάσεις κρανιοτομίας για εξαίρεση όγκων εγκεφάλου. Για τη διενέργεια της μελέτης επιλέχθηκαν 56 ασθενείς οι οποίοι υποβλήθηκαν σε κρανιοτομία. Οι ασθενείς τυχαιοποιήθηκαν σε δύο ομάδες, ενώ η ομάδα A έλαβε τον υπό μελέτη παράγοντα - δεξμεδετομιδίνη- και η ομάδα Β έλαβε εικονικό φάρμακο. Στις διερευνώμενες παραμέτρους συμπεριελήφθησαν αιμοδυναμικοί δείκτες (καρδιακή συχνότητα, μέση αρτηριακή πίεση, κεντρική φλεβική πίεση, καρδιακή παροχή, όγκος παλμού, συστηματικές αγγειακές αντιστάσεις), επίπεδα των δεικτών εγκεφαλικής βλάβης (S100B, NSE) και των φλεγμονωδών δεικτών (IL-6,TNF-α,κορτιζόλη) 5 λεπτά πριν την έναρξη χορήγησης του υπό μελέτη παράγοντα, 6 ώρες και 24 ώρες μετά την ολοκλήρωση της επέμβασης, δείκτες οξυγόνωσης του εγκεφάλου από τη λήψη αερίων αίματος από το σφαγιτιδικό βολβό, καθώς και η μεταβολή των νευρογνωσιακών λειτουργιών των ασθενών με τις κλίμακες MMSE,MoCA και ACE-III προεγχειρητικά, μια βδομάδα και ένα μήνα μετεγχειρητικά. Οι στατιστικές δοκιμασίες που χρησιμοποιήθηκαν για την επεξεργασία των δεδομένων ήταν η two-factor mixed ANOVA για επαναλαμβανόμενες μετρήσεις εφαρμόζοντας τη Greenhouse-Geisser διόρθωση. Στην περίπτωση που οι λαμβανόμενες μετρήσεις δεν ακολουθούσαν την κανονική κατανομή τότε εφαρμόστηκε η δοκιμασία Friedman για πολλαπλές συγκρίσεις. Για τη στατιστική επεξεργασία των αποτελεσμάτων χρησιμοποιήθηκε το λογισμικό SPSS 29.0. Οι δύο ομάδες δε διέφεραν μεταξύ τους ως προς τα δημογραφικά και περιεγχειρητικά χαρακτηριστικά τους. Η κατανάλωση προποφόλης μειώθηκε στατιστικά σημαντικά στην ομάδα Α (p<0,001). Η χορήγηση της δεξμεδετομιδίνης διεγχειρητικά προκάλεσε μείωση των επιπέδων της S100B, της NSE, της IL-6, του TNF-α και της κορτιζόλης 6 ώρες και 24 ώρες μετεγχειρητικά (p<0,01). Η αιμοδυναμική σταθερότητα των ασθενών διατηρήθηκε, ενώ παρατηρήθηκε αύξηση των συστηματικών αντιστάσεων και της μέσης αρτηριακής πίεσης αμέσως μετά τη δόση φόρτισης, με μια παροδική βελτίωση της εγκεφαλικής οξυγόνωσης. Τέλος, δεν αποδείχτηκε κάποια υπεροχή των ασθενών που έλαβαν δεξμεδετομιδίνη ως προς την νευρογνωσιακή τους έκβαση. Συμπερασματικά, η δεξμεδετομιδίνη αποτελεί έναν αποτελεσματικό επικουρικό κατασταλτικό παράγοντα για χορήγηση κατά τη διάρκεια επεμβάσεων κρανιοτομίας, καθώς διατηρεί την αιμοδυναμική κατάσταση του ασθενή, ενώ φαίνεται ότι δρα νευροπροστατευτικά με τη μείωση της νευροφλεγμονώδους απάντησης. Ωστόσο, η επίδραση της δεξμεδετομιδίνης στη διατήρηση της εγκεφαλικής ομοιόστασης ενδέχεται να υπονομεύεται από την εμφάνιση ανεπιθύμητων συστηματικών αιμοδυναμικών επιδράσεων, ειδικά μετά τη χορήγηση της δόσης φόρτισης.