Research indexIn vitro
Βιοχημική ανάλυση και μελέτη της διατροφικής αξίας καινοτόμων αρτοπαρασκευασμάτων
Χατζηχαραλάμπους
1 Dec 2025Open access
NobleIDark:/48914/w1/20261105/4BBD571EDOI10.26215/heal.uoa.10374
Βιοχημική ανάλυση και μελέτη της διατροφικής αξίας καινοτόμων αρτοπαρασκευασμάτων
Χατζηχαραλάμπους · 2025
NobleIDark:/48914/w1/20261105/4BBD571EDOI10.26215/heal.uoa.10374
Abstract
Εισαγωγή: Τα κράκερ από αλεύρι σίτου αποτελούν μια βασική επιλογή σνακ, αν και δεν διαθέτουν υψηλή θρεπτική αξία. Τα γεωργικά παραπροϊόντα όπως οι πυρήνες ελιάς και σταφυλιού, τα δημητριακά όπως το κριθάρι και τα όσπρια όπως το λούπινο και το ρεβύθι είναι πλούσια σε βιοδραστικές ενώσεις. Σκοπός: Επομένως διευρενήθηκε εάν τα άλευρα που λαμβάνονται από αυτές τις πρώτες ύλες θα μπορούσαν να αντιπροσωπεύουν μια καλύτερη επιλογή για τον εμπλουτισμό των προϊόντων αρτοποιίας όπως τα κράκερ. Μεθοδολογία: Στην παρούσα μελέτη αρχικά αξιολογήθηκαν οι γενικές αγοραστικές συνήθειες και προτιμήσεις των Ελλήνων καταναλωτών όσον αφορά τα άλευρα και τα αρτοσκευάσματα, κατά πόσον το σύνολο των δημογραφικών χαρακτηριστικών επηρεάζει τις αγοραστικές τους αποφάσεις καθώς και η στάση τους απέναντι σε καινοτόμα προϊόντα διατροφής και η αντίληψή τους για τη θρεπτική αξία των αρτοσκευασμάτων. Ακολούθησε η διερεύνηση της συνολικής περιεκτικότητας σε φαινολικά συστατικά και της αντιοξειδωτικής δράσης πριν και μετά το ψήσιμο κράκερ σίτου εμπλουτισμένων με 10–30% αλεύρι πυρήνων ελιάς, 10–30% αλεύρι πυρήνων σταφυλιού, 10–40% αλεύρι λούπινου, 10–30% αλεύρι κριθαριού και 20–60% και 80% αλεύρι ρεβυθιού. Τα κράκερ και οι ζύμες υποβλήθηκαν σε επεξεργασία και αναλύθηκαν χρησιμοποιώντας τις δοκιμασίες Folin-Ciocâlteu και FRAP αντίστοιχα. Διερευνήθηκε παράλληλα η περιεκτικότητα σε φαινολικά συστατικά, η αντιοξειδωτική δράση και ποσοτικοποιήθηκαν συγκεκριμένες φαινολικές ενώσεις σε σκόνη πυρήνων ελιάς και αλεύρι πυρήνων σταφυλιού κάνοντας χρήση των τεχνικών Folin-Ciocâlteu, FRAP και UPLC. Τα κράκερ που εμφάνισαν τις υψηλότερες τιμές υποβλήθηκαν σε in vitro προσομοιωμένη γαστρεντερική πέψη, χρησιμοποιώντας τα κράκερ με 100% αλεύρι σίτου ως μάρτυρα. Τέλος, διεξήχθη κλινική μελέτη και διερευνήθηκε η οξεία επίδραση των κράκερ εμπλουτισμένων είτε με 10% αλεύρι από πυρήνες σταφυλιού είτε με 40% αλεύρι κριθαριού και προσθήκη β-γλυκάνης μαζί με ένα γεύμα υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά και υδατάνθρακες σε βιοδείκτες μεταγευματικής γλυκαιμίας, λιπιδαιμίας και οξειδωτικού στρες σε 12 υγιείς εθελοντές. Αποτελέσματα: Ορισμένα δημογραφικά χαρακτηριστικά επηρέασαν τις αγοραστικές αποφάσεις και τη στάση απέναντι στα λειτουργικά τρόφιμα, καθώς και την αντίληψη για τη θρεπτική αξία των προϊόντων αρτοποιίας. Παράλληλα, το ψήσιμο είχε ως αποτέλεσμα την αύξηση των συνολικών φαινολικών και αντιοξειδωτικής δράσης στην πλειονότητα των κράκερ, ενώ στις πρώτες ύλες αναδείχτηκε το φαινολικό και αντιοξειδωτικό δυναμικό καθώς και στοχευμένο φαινολικό προφίλ. Τα κράκερ από 30% αλεύρι πυρήνων ελιάς και 10%-30% αλεύρι πυρήνων σταφυλιού επέδειξαν τις υψηλότερες αντιοξειδωτικές ιδιότητες και υποβλήθηκαν σε in vitro προσομοιωμένη γαστρεντερική πέψη. Μετά την πέψη, τα κράκερ με 30% αλεύρι πυρήνων ελιάς διατήρησαν την πλειονότητα των πολυφαινολών και την αντιοξειδωτική τους δράση. Τέλος, η κατανάλωση εμπλουτισμένων κράκερ δεν επηρέασε σημαντικά τους υπό εξέταση βιοδείκτες στην μεταγευματική κατάσταση, συνδέθηκε όμως με τη διατήρηση καλύτερων επιπέδων γλυκόζης και λιπιδίων ορού, παρόμοια με τις προγευματικές τιμές. Συμπεράσματα: Η ενσωμάτωση αλεύρων από πυρήνες ελιάς και σταφυλιού σε κράκερ βελτιώνει το φαινολικό και αντιοξειδωτικό προφίλ τους, ενώ η ενσωμάτωση σε γεύμα κράκερ εμπλουτισμένων με αλεύρι πυρήνων σταφυλιού ή κριθαριού με β-γλυκάνη φαίνεται να έχει θετική επίδραση στη μεταγευματική γλυκαιμία και λιπιδαιμία.